در انتظار بهار . . . WAITING FOR SPRING

مطالب متنوع : اجتماعی ، ادبی ، فرهنگی ، ورزشی ، هنری و ....

 

    « برایان تریسی » مصلح ، مشاور ، روان شناس  ِ  بزرگ و یکی از معتبرترین مراجع صاحب نظر  ِ جهان  ِ معاصر در زمینه ی موفقیت و پیشرفت ، متولد  ِ سال ِ  1944 میلادی در  " ونکوور  ِ کانادا " ، معتقد است :

    « .... تغییر ، غیر قابل  اجتناب است و چون با دانش  ِ روزافزون و تکنولوژی رو به پیشرفت هدایت می شود ، با سرعتی غیر قابل قیاس با گذشته ، در حال  ِ حرکت است . کار  ِ شما این است که  استاد  ِ تغییر باشید ، نه قربانی  ِ آن . »

 

 

 

« شکفتن در واژه ها » 

شبم بلند است

چون راه ،

بی ستاره ای که یادت کنم

و روز ها

تو را می شنوم

که عشق می ورزی

چون فانوسی در کویر

باد ها

یادهایی فراموش شده اند

و آسمان

خطی سرد .

من ، امّا

از پیراهن پاره ی زمین

حرف می زنم

و از آرزوهایم

که وصله ای هستند

بر خاطرات خسته ی خاک !

  

« سیاوش رضازاده  -  رشت  » 

نهم آبان ماه سال ِ 1388 خورشیدی 

 

  اشاره : مقاله ِ « هوشنگ ِ ابتهاج ( ه . ا . سایه ) ،  شهروند ِ جهان شمول » ، از سوی مدیر ِ وبلاگ ِ « در انتظار ِ بهار » نخستین بار در صفحه ِ هفتم ِ  هفته نامه ِ « فضیلت »  ، شماره ِ 194، دوشنبه 21 خرداد ماه ِ سال ِ 1386 خورشیدی ، 25 جمادی الاول ِ سال ِ 1428 قمری و 11 ژوئن ِ سال ِ 2007 میلادی و متعاقب آن ، در صفحه ِ هفتم ِ روزنامه ِ « نقش ِ قلم » ، سال ِ بیست و دوّم ، شماره 2270 ، سه شنبه 22 خرداد ماه ِ سال ِ 1386 خورشیدی ، 26 جمادی الاول ِ سال ِ 1428 قمری و 12 ژوئن ِ سال ِ 2007 میلادی ، به صاحب امتیازی و مدیر مسوولی  «محمّد اسماعیل ِ لطفی دیبا » ، با شمارگان ِ 1000 نسخه در رشت منتشر گردیده است . بنا به قاعده ِ ضرورت ، اینک بدون ِ کم وکاستی به مخاطبان ِ محترم ِ این وبلاگ ، تقدیم می گردد.

  « طرح »

گلوی ِ مرغ ِ سحر را بریده اند

و هنوز

در این شط ِ عشق ،

آواز ِ   ُ سرخ ِ او

جاری ست ....

( از مجموعه ِ اشعار ِ تاسیانظظ )

    « امیر هوشنگ ِ ابتهاج »متخلص به « سایه » شاعر ، ترانه سرا و موسیقی پژوه ِ آگاه از ردیف ِ موسیقی ِ ایران ، سرپرست ِ برنامه ِ ُگلها  ، بعد از کناره گیری ِ « داوود ِ پیرنیا » ( سال ِ 134 ) مبدع ِ برنامه ِ موسیقیایی « ُ گلچین ِ هفته »  که به مدّت ِ یک ساعت در سال های 1350 تا 1357 خورشیدی جمعه ها ساعت ِ 8 تا 9 صبح ، به معرفی ِ آثار ِ موسیقیایی و تازه های هنر ِ موسیقی و معرفی ِ هنرمندان می پرداخت .

« احساس »

بسترم

صدف ِ خالی ِ یک تنهایی است

و تو چون مروارید

گردن آویز ِ کسان دگری....

    « امیر هوشنگ ِ ابتهاج » ، از شاعران ِ توانای معاصر در نو تغزلی و از برجسته ترین غزلسرایان ِ زمان ِ ماست . او در سال ِ 1306 خورشیدی در مهد ِ ادب و هنر « رشت » ، چشم به جهان گشود . پدرش « میرزا آقاخان ِ ابتهاج » سالها رییس ِ بیمارستان ِ پورسینای رشت بود . و پدر بزرگش « ابتهاج الملک » از متولین ِ اصیل ِ گیلان به شمار می رفت .

    وی تحصیلات ِ ابتدایی خود را در شهر ِ زیبای زادگاهش سپری نمود و دوره ِ دبیرستان را در تهران گذرانید . در این زمان بود که سرودن ِ شعر را آغاز نمود .

آپلود عکس 

« زندگی نامه »

یادها انبوه شد

در سر پر سرگذشت

جز طنین ِ خسته ِ افسوس نیست

رفته ها را ،

بازگشت .

( از مجموعه ِ اشعار ِ تاسیان )

    نخستین مجموعه ِ شعرش را که در بردارنده ِ اشعاری به شیوه ِ کهن بود، در سال ِ 1325 خورشیدی در حالی که دانش آموز ِ دبیرستان بود با نام ِ « نخستین نغمه ها » با مقدمه ِ « دکتر حمیدی شیرازی » در نشر ِ رشت ، روانه ِ جامعه ِ فرهنگ دوست ِ ما نمود .

ای عشق ، همه بهانه از توست

من خاموشم ، این ترانه از توست

کشتی ِ مرا ، چه بیم ِ دریا

طوفان ز تو و کرانه از توست ....

    دوّمین مجموعه ِ شعرش با نام ِ « سراب » ، پنج سال بعد ( 1330 خورشیدی ) از سوی انتشارات ِ صفی علیشاه تهران ، روانه ِ بازار ِ نشر شد .در این مجموعه ، اشعاری به شیوه ِ جدید در قالب ِ چهار پاره و به پیروی از « فریدون ِ توللی » و « دکتر پرویز ِ ناتل ِ خانلری » آمده که نخستین جوانه های نوگرایی را در پهنه ِ خیال ِ این شاعر ِ گیلانی ، نشان می داد .

« کوچ »

نقشی که باران می زند بر خاک

خطی پریشان

از سرگذشت ِ تیره ِ ابرست

ابری که سرگردان به کوه و دشت می راند

تا خود کدامین جویبارش خرد

روزی به دریا باز گرداند .

( از مجموعه ِ اشعار ِ تاسیان »

 

    دو سال ِ بعد ، یعنی در اردیبهشت ماه ِ سال ِ 1332 خورشیدی سوّمین مجموعه ِ شعرش با نام ِ « سیاه مشق » از سوی انتشارات ِ امیر کبیر ِ تهران ، انتشار یافت که در بردارنده ِ غزل های او در شیوه ِ کهن بود . 

« مرگ ِ دیگر »

مرگ در هر حالتی تلخ است ،

امّا من ،

دوست تر دارم که چون از ره در آید مرگ ،

در شبی آرام ، چون شمعی شوم خاموش .

لیک مرگ ِ دیگری هم هست ،

دردناک ، امّا شگرف و سرکش و مغرور ،

مرگ ِ مردان ، مرگ ِ در میدان .

با تپیدن های طبل و شیون ِ شیپور،

با صفیر ِ تیر و برق ِ تشنه ِ شمشیر،

غرقه در خون ، پیکری افتاده در زیر ِ سم ِ اسبان .

وه .... چه شیرین است

رنج بردن ،

 پا فشردن ،

در ره ِ یک آرزو ، مردانه  ُمردن !

وندر امید ِ بزرگ ِ خویش ،

با سرود ِ زندگی بر لب

جان سپردن !

آه ، اگر باید

زندگانی را به خون ِ خویش ، رنگ ِ آرزو بخشید ،

وبه خون ِ خویش ، نقش ِ صورت ِ دلخواه زد بر پرده ِ امید ،

من به جان و دل پذیرا می شوم این مرگ ِ خونین را .

( تهران ، دی ماه ِ سال ِ 1331 خورشیدی )

 

    « احسان ِ طبری » زاده ِ 19بهمن ماه ِ سال ِ 1295 خورشیدی در ساری و متوفی در نهم اردیبهشت ماه ِ سال ِ 1368 خورشیدی در تهران ، در شهریور ماه ِ سال ِ 1360 در کتابچه ِ ضمیمه ِ کاست ِ دو نواری ِ « تا صبح ِ شب ِ یلدا » که با صدای ِ « امیر هوشنگ ِ ابتهاج » در مهرماه ِ سال ِ 1360 خورشیدی در تهران انتشار یافت  در باره ِ شعر ِ « مرگ ِ دیگر » ، چنین می نویسد :

    « .... در مرگ ِ دیگر ، از مرگهای سرکش و مغروری که شیون ِ شیپور آن را همراهی می کند ، و نه از مرگ های تلخ و خاموش ِ درون ِ بستر ، سخن می رود و شاعر بر آن است که اگر پشنگ ِ این خون های قهرمانی ، رنگ ِ امید بر پرده ِفردا می زند ، آن را باید پذیره شد ....»

    چند ماه بعد از انتشار ِ مجموعه ِ شعر ِ « سیاه مشق » ، چهارّمین مجموعه ِ سروده هایش با نام ِ « شبگیر » به سال ِ 1332 خورشیدی ، از سوی انتشارات ِ زوار ، منتشر شد . « دکتر پرویز ِ ناتل ِ خانلری » ، در مقاله ای به تاریخ ِ آبان ماه ِ سال ِ 1332 خورشیدی در « مجله ِ  ُ سخن » ، در باره ِ آن نوشت :

    « ....ُ سراینده ِ شعرهای این مجموعه ، از جمله شاعران ِ جوانی نیست که در سالهای اخیر در بیشتر ِ آثار ِ خود ،        ُ حسن ِ ذوق و لطف ِ طبع نشان داده اند و با استعداد و قریحه ای که از ایشان بروز کرده آینده ِ درخشانی را نوید می دهند . از مطالعه ِ قطعات ِ این مجموعه و آثار ِ دیگر ِ این شاعر ِ جوان ، به خوبی آشکار است که گوینده ِ صاحب قریحه ای لطیف و مایه ای کافی از ادبیات ِ فارسی است ....»

« دختر ِ خورشید »

در نهفت ِ پرده ِ شب ،

دختر ِ خورشید

نرم می بافد

دامن ِ رقاصه ِ صبح ِ طلایی را....

وز نهان گاه ِ سیاه خویش

می سراید مرغ ِ مرگ اندیش :

« چهره پرداز ِ سحر ُ مرده ست !

چشمه ِ خورشید افسرده ست !»

می دواند در رگ ِ شب

خون ِ سرد ِ این فریب ِ شوم

وز نهفت ِ پرده ِ شب

دختر ِ خورشید

همچنان آهسته می بافد

دامن ِ رقاصه ِ صبح ِ طلایی را....

 

    در سال ِ 1334 خورشیدی ، پنجمین مجموعه ِ شعر او که گزیده ای از مجموعه های دوّم ، سوّم و چهارم او بود با نام ِ « زمین » منتشر شد .

« شبگیر »

دیگر این پنجره بگشای که من

به ستوه آمدم از این شب ِ تنگ !

دیرگاهیست که در خانه ِ همسایه ِ من خوانده خروس

وین شب ِ تلخ ِ عبوس

می فشارد به دلم پای درنگ .

دیرگاهیست که من در دل ِ این شام ِ سیاه

پشت ِ این پنجره ِ بیدار و خموش

مانده ام چشم براه ،

همه چشم و همه گوش :

مست ِ آن بانگ ِ دلاویز که می آید نرم

محو ِ آن اختر ِ شبتاب که می سوزد گرم

محو ِ آن پردهِ شبگیر  که می بازد رنگ ....

آری این پنجره بگشای که صبح

می درخشد پس ِ این پرده ِ تار

می رسد از دل ِ خونین ِ سحر بانگ ِ خروس

وز رخ ِ آینه ام می سترد زنگ ِ فسوس

بوسه ِ مهر که در من چشم افشانده شرار

خنده ِ روز که با اشک ِ من ، آمیخته رنگ ....

( رشت ، چهارّم مردادماه ِ سال ِ 1330 خورشیدی )

    « مهدی اخوان ثالث ( م. امید ) » زاده ِ سال ِ 1307 در مشهد و متوفی در چهارّم شهریور ماه ِ سال ِ 1369 خورشیدی در تهران ، در صفحه ِ 77 مجموعه ِ مقالات خود در بررسی شعر ِ     « زمین » در باره ِ سراینده اش نوشت :

    « .... من معتقدم که " سایه " ، یک خادم و ستایشگر ِ وفادار و ارجمند ِ زیبایی و ظرافت و غزل و غناست . اگر کسانی چون من حق داشته باشند از اینگونه زیبایی ها لذت ببرند ، باید از او سپاس گذار باشند ....»

    « مهدی اخوان ثالث » در دنباله ِ این مقاله تاثیر پذیری ِ      « سایه » را از « محمّد حسین ِ بهجت تبریزی ( شهریار ) » با بیانی ظریف ، بدینگونه می نماید :

    « .... " سایه " ، می کوشد بین ( یوش ) و ( تبریز ) کشورک ِ مستقلی بنا کند و به نظر ِ من ، در آستانه ِ توفیق است . ولی اگر ما به 3 ، 4 غزل ِ بر حال و احساسی که در این کتاب است ( زبان ِ نگاه ، سرشک ِ نیاز ، سایه ها ، شرم و شوق ) توجّه کنیم ، می بینیم که هیئت حاکمه تقریبا ً تبریزی است ....»

آپلود عکس 

    ُ طرفه آنکه « احسان ِ طبری » در مقدمه ِ کاست ِ « تا صبح ِ شب ِ یلدا » ، در خصوص ِ شعر ِ « شبگیر » منتشره در کتاب ِ مجموعه ِ اشعار ِ « زمین » معتقد است :

    « .... در شبگیر ، از خانه ِ خاموشی در کنار ِ خانه ِ روشن ِ همسایه سخن می رود ، و این خورشید ِ ترّقی است که بامهای مجاور را ، زرّینه ساخته ولی حیاط ِ خودی هنوز از سایه ِ غمناک ِ کبود ، انباشته است .... »

« قصه »

دل ِ من ، باز چو نی می نالد

ای خدا ، خون ِ کدامین عاشق

باز در چاه ،

چکید ؟

( از مجموعه ِ اشعار ِ تاسیان )

    « امیر هوشنگ ِ ابتهاج » در سال ِ 1344 خورشیدی در تهران ،ششمین مجموعه ِ شعر خود را با نام ِ« چند برگ از یلدا »  وارد ِ بازار ِ کتاب نمود .

« کاروان »

دیریست ، گالیا !

در گوش ِ من فسانه ِ دلدادگی مخوان !

دیگر ز من ترانه ِ شوریدگی مخواه !

دیریست ، گالیا ! به ره افتاد کاروان .

عشق من و تو ؟....آه

این هم حکایتی است

امّا ، درین زمانه که درمانده هر کسی

از بهر ِ نان ِ شب ،

دیگر برای عشق و حکایت مجال نیست !

شاد و شکفته ، در شب ِ جشن ِ تولدت

تو بیست شمع خواهی افروخت تابناک ،

امشب هزار دختر ِ همسال ِ تو ، ولی

خوابیده اند گرسنه و لخت ، روی خاک .

زیباست رقص و ناز ِ سرانگشت های تو

بر پرده های ساز ،

امّا ، هزار دختر ِ بافنده ، این زمان

با چرک و خون ِ زخم ِ سرانگشت هایشان

جان می کنند در قفس ِ تنگ ِ کارگاه

از بهر ِ دستمزد ِ حقیری که بیش از آن

پرتاب می کنی تو به دامان ِ یک گدا !

وین فرش ِ هفت رنگ که پامال ِ رقص تست

از خون و زندگانی ِ انسان گرفته رنگ

در تار و پود ِ هر خط و خالش ، هزار رنج

در آب و رنگ ِ هر ُ گل و برگش ، هزار ننگ

اینجا به خاک خفته هزار آرزوی پاک

اینجا به باد رفته هزار آتش ِ جوان

دست ِ هزار کودک ِ شیرین ِ بی گناه

چشم ِ هزار دختر ِ بیمار ِ ناتوان ....

دیریست ، گالیا !

هنگام بوسه و غزل ِ عاشقانه نیست

هر چیز رنگ ِ آتش و خون دارد این زمان

هنگامه ِ رهایی لب ها و دستهاست

عصیان ِ زندگی است

در روی من مخند !

شیرینی نگاه تو بر من حرام باد !

بر من حرام باد ازین پس شراب و عشق !

بر من حرام باد تپش های قلب شاد !

یاران ِ من به بند :

در دخمه های تیره و نمناک ِ باغشاه ،

در عزلت ِ تب آور ِ و تبعید گاه ِ خارک ،

در هر کنار و گوشه ِ این دوزخ ِ سیاه

زودست ، گالیا !

در گوش ِ من فسانه ِ دلدادگی مخوان !

اکنون زمن ترانه ِ شوریدگی مخواه !

زودست ، گالیا !

نرسیدست کاروان ....

روزی که بازوان ِ بلورین ِ صبحدم

برداشت تیغ و پرده ِ تاریک، شب شکافت ،

روزی که آفتاب

از هر دریچه تافت ،

روزی که گونه و لب ِ یاران هم نبرد

رنگ ِ نشاط و خنده ِ گم گشته باز یافت ،

من نیز باز خواهم گردید آن زمان

سوی ترانه ها و غزل ها و بوسه ها ،

سوی بهارهای دل انگیز ِ ُ گل فشان ،

 سوی تو ،

عشق ِ من !

( تهران ، اسفند ماه ِ سال ِ 1331 خورشیدی )

 

    « احسان ِ طبری » در مقدمه ِ « تا صبح ِ شب ِ یلدا » در مورد ِ شعر ِ « کاروان » چنین می نویسد :

    « کاروان ، مربوط به دورانی است که باغشاه زندان ِ سیاسی است . خارک ، هنوز به سکوی ِ فنی ِ غارت ِ نفت بدل نشده ، بلکه تبعیدگاه ِ دشمنان ِ استبداد است . شاعر ، طالب ِ عشقی نیست که بند بر پای مبارزه باشد ، با آنکه شیفتگی او را کرانی نیست . این نبرد ِ عشق و مبارزه پدیده ای حتمی نیست . زیرا چه بسا عشق ها که خود درون مایه ِ مبارزه است . ولی حالتی که شاعراز آن سخن می گوید نیز نادر نیست و او هنگامی که تعهد در قبال ِ مردم مطرح است به دوست ِ محبوب ِ خود می گوید که کاروان نرسیده است.و باید چشم به راه ِ روزی باشد که آفتاب از دریچه ها خواهد تافت عشق را برای آن روز بگذاریم ....»

    « امیر هوشنگ ابتهاج » ، در عین حالی که سالها در شرکت ِ سیمان ِ تهران که متعلق به خانواده ِ ابتهاج بود ، کار می کرد . بین سالهای 1350 تا 1357 خورشیدی ، سرپرستی برنامه های       « گلهای تازه »  و « گلچین ِ هفته » را در رادیو ایران بر عهده داشت .

    وی در عرصه ِ ترانه سرایی و سرپرستی ِ برنامه های موسیقی ، خدمات ِ ارزنده ای به جامعه ِ هنر ِ این مرزوبوم ، انجام داده است . در این مقال ، بنا به قاعده ِ ضرورت و به ناگزیر به یک نمونه ِ از آن اشاره می رود .

    در تابستان ِ سال ِ 1357 خورشیدی نوار ِ « به یاد ِ عارف » با شعر ِ « سایه » آهنگ ِ « محمّد رضا لطفی » در نغمه ِ بیات ِ ترک تحت ِ عنوان ِ « گلهای تازه 190» با تنظیم ِ « جواد ِ معروفی » و آواز ِ « محمّد رضا شجریان » از سوی « چاوش » در بزرگداشت ِ « میرزا ابوالقاسم عارف قزوینی »کسی که در عصر ِ انقلاب ِ ملی دمکراتیک ِ مشروطیت ِ ایران، موسیقی را به خدمت انقلاب گرفته بود ، انتشار یافت .

« بنشین به یادم شبی ( به یاد ِ عارف ) »

بنشین به یادم شبی

تر کن از این می لبی

که یاد ِ یاران خوش است

یاد آور این خسته را

کین مرغ ِ پر بسته را

یاد ِ بهاران خوش است

مرغی که زد ناله ها ،

در قفس ، هر نفس ،

عمری زد از خون ِ دل ،

نقش ِ ُ گل بر قفس ، یاد باد

داد ، داد ، عارف با داغ ِ دل ، زاد

ای بلبلان ! چون در این چمن ،

وقت ِ  ُگل رسد ، زین پاییز ، یاد آرید

چون بر دمد آن بهار ِ خوش ،

در کنار ِ  ُ گل ، از ما نیز ، یاد آرید

داد ، داد ، عارف با داغ ِ دل ، زاد

داد ای دل ، عارف با داغ ِ دل ، زاد

عارف اگر ، در عشق ِ  ُ گل ،

جان ِ خسته ، بر باد داد

بر بلبلان ، درس ِ عاشقی ،

خوش در این چمن ، یاد داد

گر بایدت دامان ِ  ُ گل ، ای یار ، ای یار

پروا مکن چون به جان رسد ، از خار آزار

داد ، داد ، عارف با داغ ِ دل ، زاد

داد ای دل ،عارف با داغ ِ دل ، زاد....

    در سال 1369ِ خورشیدی « دکتر محمّد رضا شفیعی کدکنی   ( م. سرشک ) » گزینه ای از سروده های « سایه » را در کتاب ِ « آینه در آینه » فراهم آورد . در سال ِ1370 خورشیدی مجموعه ِ اشعار او با نام ِ « یادگار ِخون ِ سرو » ، وارد ِ بازار ِ کتاب شد .

« غروب ِ چمن »

با این غروب  از غم ِ سبز ِ چمن بگو

اندوه ِ سبزه های پریشان به من بگو

اندیشه های سوخته ِ ارغوان ببین

رمز ِ خیال ِ سوختگان ِ بی سخن بگو

آن شد که سر به شانه ِ شمشاد می گذاشت

آغوش ِ خاک و بی کسی ِ نسترن بگو

شوق ِ جوانه رفت ز یاد ِ درخت ِ پیر

ای باد ِ نو بهار ، ز عهد ِ کهن بگو

آن آب ِ رفته بازنیابد به جوی خشک

با چشم ِ تر ، ز تشنگی ِ یاسمن بگو

از ساقیان ِ بزم ِ طرب خانه ِ صبوح

با خامشان ِ غم زده ِ انجمن بگو

زان مژده گو که صد گل ِ سوری به سینه داشت

وین موج ِ خون که می زندش در دهن بگو

سرو ِ شکسته نقش ِ دل ِ ما بر آب زد

این ماجرا ، به آینه ِ دل شکن بگو

آن سرخ و سبز " سایه " بنفش و کبود شد

سرو ِ سایه ِ من ، ز غروب ِ چمن بگو .

( آبان ماه ِ سال ِ 1368 خورشیدی ، تهران )

    « امیر هوشنگ ابتهاج ( ه. ا. سایه ) » در نوروز ِ سال ِ 1373 خورشیدی کتاب ِ « حافظ » را با همکاری ِ انتشارات ِ توس تهران ، روانه ِ جامعه ِ فرهنگ دوست ِ ما نمود . در پیشانی ِ کتاب ِ حافظ ، چنین می خوانیم :

    « پیشکش به همسرم آلما ، که در سالهای دراز ِ تهیه و تنظیم  ِ این کتاب و سفرهای ناگزیر ، رنج ِ دوری و تنهایی را پیرانه سر ، بر خود هموار کردیم . »

آپلود عکس 

    « احمد شاملو ( ا. بامداد ) » اشعار ِ مربوط به سالهای 1325 تا 1380 خورشیدی « سایه » را در مجموعه ِ شعر ِ      « تاسیان » در قالب ِ شعر ِ نو ، انتخاب نمود . « تاسیان » به تعداد ِ 3300 نسخه در سال ِ 1385 خورشیدی از سوی « نشر کارنامه » تهران ، روانه ِ بازار ِ کتاب شد .

ارغوان، پنجه ِ خونین ِ زمین !

دامن ِ صبح بگیر

وز سواران ِ خرامنده ِ خورشید بپرس

کی به این درّه ِ غم می گذرند ؟

( بخشی از شعر ِ ارغوان )

    « امیر هوشنگ ابتهاج » را باید به تحقیق بزرگترین غزلسرای فارسی ، پس از   « شهریار » بشمار آورد . مرحوم ِ « دکتر یوسفی » در کتاب ِ وزین و مرجع ِ « چشمه ِ روشن » در بزرگداشت ِ « سایه » و مقام ِ شاعری او چنین نوشته است :

    «.... درغزل ِ فارسی  معاصر ، شعر ِ " هوشنگ ابتهاج " در شمار ِ آثار ِ خوب و خواندنی است . مضامین گیرا و دلکش ، تشبیهات و استعارات و صور ِ خیال ِ بدیع زبانِ روان و موزون و خوش ترکیب و هماهنگ با غزل ، از ویژگی های شعرِ ِ " سایه " به چنین نتیجه ای رسیده است . یکی از خصیصه های برجسته ِ شعر ِ "سایه " زیبایی و سلامت و خوش آهنگی و بجا نشاندن ِ الفاظ است و مهارتی که وی در بکار بردن ِ ناب و دلنشین آنها دارد....»

« شبگرد »

بر آستان ِ تو ، دل پایمال ِ صد دردست

ببین که دست ِ غمت بر سرم چه آوردست

هوای باغ ِ ُ گل ِ سرخ داشتیم و دریغ

که بلبلان همه زارند و برگها زردست

شب است و آینه خواب ِ سپیده می بیند

بیا که روز ِ خوش ِ ما خیال پروردست

دهان ِ غنچه فروبسته ماند در شب ِ باغ

که صبح ِ خنده گشا روی ازو نهان کرده ست

چها که بر سر ِ ما رفت و کس نزد آهی

به مردمی که جهان سخت ناجوانمردان است

به سوز ِ دل  نفسی آتشین برآر ای دل

که سینه ها سینه از روزگار دم سردست

غم ِ تو با دل ِ من پنجه درفکند و رواست

که این دلیر به بازوی آن هماوردست

دلا منال و ببین هستی ِ یگانه ِ عشق

که آسمان و زمین با من و تو همدردست

ز خواب ِ زلف ِ سیاهت چه دم ، نم که هنوز

خیال ِ " سایه "  پریشان ز فکر ِ شبگردست .

( آبان ماه سال ِ 1368 خورشیدی ، تهران )

    « سیمین بهبهانی » ، طی آخرین  مصاحبه ِ منتشره از وی در اردیبهشت ماه ِ سال ِ 1386 خورشیدی در مطبوعات ِ کشور ، می گوید :

    «.... از روزگار ِ " رودکی " تا امروزه ، غزل ، نوعی از شعر ِ فارسی است که بیش از دیگر از انواع ِ آن ، هواخواه داشته است و اغلب ِ شاعران ِ بزرگ ایران اگر قسمت ِ اعظم ِ علقه ِ خود را به آن معطوف نکرده باشند ، قطعا ً در آن طبعی آزموده اند . امّا ، هیچ یک در صدد دگرگون کردن ِ حال و هوای آن برنیامده اند و همیشه با همان روش ِ پیشینیان و حتّی با همان نظام ِ لغوی غزل همگام شده اند . شاید به همین دلیل باشد که بسیاری از اهل ِ ادب ، غزل ِ نوگرای مرا " غزل " نمی دانند و نوعی تازه از شعر بشمار می آورند . تاکنون شاعران ِ غزلسرا ، به اندازه ای که کارشان با کار ِ غزلسرایان ِ بزرگ همسانی داشته است ، غزلسرای موفق بشمار رفته اند .

    بی تردید باید گفت که " هوشنگ ابتهاج " در این شیوه گوی سبقت از همه ربوده است و عموما ً به جز غزلسرایان ِ بزرگ و خصوصا ً به " حافظ " کاملا ً نزدیک نشده است . امّا ، غزلسرایان ِ معاصر ما که با همان شیوه ِ مرسوم کار کرده اند بسیارند و برجستگانی چون نظام وفا ، رهی معیری ، شهریار ، فیروزی امیرکوهی ، محمّد قهرمان ، رحیم معینی کرمانشاهی ، حسین منزوی و بسیاری دیگر داریم که در همان شیوه ِ مرسوم هنگامه کرده اند و در میان ِ این بزرگان        " سایه " از همه با نظام ِ واژگان ِ غزل نزدیک تر است ....»

 

« مرثیه ِ جنگل »

امشب ، همه ِ غم های عالم را خبر کن !

بنشین و با من ، گریه سرکن ،

گریه سر کن ،

ای جنگل ، ای انبوه ، اندوهان ِ دیرین !

ای چون دل ِ من ، ای خموش ِ گریه آگین !

سر در گریبان ، در پس ِ زانو نشسته ،

ابرو گره افکنده ، چشم از درد بسته ،

در پرده های اشک ،پنهان ، کرده بالین !

ای جنگل ، ای داد !

از آشیانت بوی خون می آورد باد ،

بر بال ِ سرخ ِ " کشکرت " پیغام ِ شومی است ،

آنجا چه آمد بر سر ِ آن سرو ِ آزاد ؟

ای جنگل ، ای شب !

ای بی ستاره ،

خورشید ِ تاریک !

اشک ِ سیاه کهکشان های گسسته !

آینه ِ دیرینه ِ زنگار بسته !

دیدی چراغی را که در چشمت شکستند ؟

ای جنگل ، ای غم !

چنگ ِ هزار آوای باران های ماتم !

در سایه افکند ِ کدامین ناربن ریخت

خون از گلوی مرغ ِ عشق ؟

مرغی که می خواند ،

مرغی که با آوازش از کنج ِ قفس پرواز می کرد ،

مرغی که می خواست

پرواز باشد ....

ای جنگل ، ای حیف !

همسایه ِ شب های تلخ ِ نامرادی !

در آستان ِ سبز ِ فروردین ، دریغا

آن غنچه های سرخ را بر باد دادی !

ای جنگل ، ای پیوسته ِ پاییز !

ای آتش ِ خیس !

ای سرخ و زرد ، ای شعله ِ سرد !

ای در گلوی ابر و مه فریاد ِ خورشید !

تا کی ستم با مرد خواهد کرد نامرد ؟!

ای جنگل ، ای در خود نشسته !

پیچیده با خاموشی ِ سبز ،

خوابیده با رویای رنگین ِ بهار ِ نغمه پرداز ،

زین پیله ، کی آن نازنین پروانه خواهد کرد پرواز ؟

ای جنگل ، ای همراز ِ " کوچک خان ِ سردار " !

هم عهد ِ سرهای بریده !

ُ پر کرده دامن

از میوه های کال چیده !

کی می نشیند درد ِ شیرین ِ رسیدن

در شیر پستان های سبزت ؟

ای جنگل ، ای خشم !

ای شعله ور چون آذرخش پیرهن پاک !

با من بگو از سرگذشت ِ آن سپیدار ،

آن سهمگین پیکر ، که با فریاد ِ تندر

چون پاره ای از آسمان ، افتاد بر خاک !

ای جنگل ، ای پیر !

خون می چکد اینجا هنوز از زخم ِ دیرین ِ تبرها !

ای جنگل ، اینجا سینه ِ من چون تو زخمی است

اینجا ، دمادم دارکوبی بر درخت ِ پیر می کوبد ،

دمادم !

(تهران ، فروردین ماه سال ِ 1350 خورشیدی )

 

آپلود عکس 

    « احسان طبری » در مقدمه ِ « تا صبح شب ِ یلدا » در خصوص ِ شعر ِ « مرثیه ِ جنگل » چنین می نویسد :

    «.... مرثیه ِ جنگل ، به یاد ِ رویداد ِ " سیاهکل " است  از جنبش ِ " کوچک خان " تا واقعه ِ " سیاهکل " . جنگل ، این خموش ِ گریه آگین ، این چنگ ِ هزار آوای باران ها ، این پیر ِ در خود نشسته ، هنوز خون بار است .

    بر سینه ِ شاعر نیز دارکوبی دمادم می کوبد . شعر سرشار از دغدغه های دردناک  که نشانه ِ روزهایی است که کاش هرگز در کارنامه ِ کشور ما تکرار نشود ، نه آنها و نه همانند آنها....»

    این قلم ، عقیده دارد :« شهروندی ، مفهوم ِ اساسی زندگی ِ دمکراتیک است » با این نگره و نگاهی « دیگر » به زندگی و آثار ِ « ه . ا . سایه » این نتیجه مستفاد می شود که : هوشنگ ابتهاج ، همشهری گرامی ما ، شهروند ِ جهان شمول است .

« سیاوش رضازاده – رشت »

 آدینه 18 خردادماه ِ سال ِ 1386 خورشیدی

 

 

1) آخرین کتاب ِ مشترک ِ منتشره ازسوی دو فرهیخته ِ گیلانی  « دکتر حسن دادرس » و « مهندس فرامرز کوچکیزاد » که در پاییز ِ سال ِ 1394 خورشیدی از سوی انتشارات ِ فردا در تهران، در قطع رقعی چاپ و به بازار ِ کتاب عرضه گردیده است « فرهنگ عامه ِ مردم ِ گیلان » ، نام دارد .

« دکتر حسن دادرس » و « مهندس فرامرز کوچکی زاد » ، پیش از اینآثار ِ متعددی را در عرصه‌های ادب ، هنر و امور اجتماعی – خاصه در حیطه‌ی گیلان زمین – جداگانه و مشترک به دوستداران علم و دانش این مرزوبوم ، عرضه نموده‌اند . آثار ِ منتشره ِ مشترک ِ این دو پژوهشگر ِ گیلانی شامل :             « نامگذاری و وجه تسمیه ِ آبادی‌های گیلان »  ،« مراکز خرید و بازارهای گیلان » ،« پوشاک در گیلان از آغاز تا امروز » ، « گردشگری کامل در گیلان » ، « پیدایش ِ شهر انزلی و بررسی نامواژه محلات انزلی » ، « علل اسکان و وجه تسمیه روستاهای حاشیه تالاب ِ انزلی » ، می باشد .

آپلود عکس

2) « دکتر حسن دادرس » در نوزدهم شهریورماه ِ سال ِ 1341 خورشیدی در بندر مه آلود انزلی چشم به هستی گشود . وی دارای دکترای جغرافیا وبرنامه ریزی شهری و روستایی می باشد . ایشان مدرس دانشگاه ، عضو آژانس‌های گردشگری بوده و تاکنون ده کتاب و کثیری مقالات علمی از او منتشر گردیده است . ودر عین حال ، ایشان صاحب امتیاز ماهنامه ِ گیلان شناسی ، ادبی ، فرهنگی ِ « آوای گیلان » است .

« فرامرز کوچکی زاد » در 26 آبان ماه ِ سال ِ 1328 خورشیدی درمیان ِ  خانواده ای فرهنگی و خوشنام  در شهر ِ « رشت » پا به عرصه‌ی وجود گذاشت . تحصیلات ِ خود را در فیزیک و مهندسی کشاورزی به پایان رسانده است . مدّت 24 سال دبیر ِ آموزش و پرورش گیلان بود . اوضاع و احوال جامعه شرایطی را فراهم آورد که اکنون همّت خود را صرفِ کارهای پژوهشی و تحقیقاتی نموده است . وی دارای بیست کتاب در عرصه های علمی و فرهنگی می باشد . و در عین حال، ایشان سردبیر ِ ماهنامه ِ « آوای گیلان » می‌باشد که تاکنون 17 شماره‌ی آن منتشر گردیده است .

 

3) فولکلور یا فرهنگ عامه ، دانشی است همگانی از آداب و رسوم و سنت و انواع بازی‌ها و سرگرمی‌ها، موسیقی، هنر و هر آنچه که به زندگی روزمره‌ی مردم مربوط می‌شود.

 کتاب ِ « فرهنگ ِ عامه ِ مردم ِ گیلان » دارای ده فصل است ، که به ترتیب درباره‌ی طبقه بندی فرهنگ عامه، افسانه‌ها ، مراسم ، آداب ، بازی‌ها، ترانه‌ها ، موسیقی ، گاه‌شماری ، جشن‌ها ، جشنواره‌ها ، باورداشت‌ها  و سرانجام ذکر منابع و ماخذ می‌باشد  و در 176 صفحه گردآوری شده است.

4) صرف نظر از آن که کتاب ِ «فرهنگ ِ عامه ِ مردم ِ گیلان » ، مورد استقبال ِ مخاطبان قرار گرفته است . از سوی شاعر و منتقد ادبی این مرزوبوم « غلامرضا مرادی صومعه سرایی » زاده ی اوّل فروردین ماه ِ سال ِ 1327 خورشیدی در صومعه سرا ، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است . امّا ، نگارنده معتقد است کاربرد پاره ای از کلمات   مند ‌رج در کتاب فوق، به‌طور معمول از سوی « مردم » مورد استفاده قرار نمی‌گیرد ، بلکه هرازگاهی بعضی از لومپن‌ها در حالت بی‌خودی شاید از آن استفاده نمایند نیز در صفحات 135 و 136 کتاب مشاهده می شود، که بهتر بود به جای آن کلمات غیر متعارف،  از نقطه چین استفاده می شد .

برای نویسندگان این کتاب آرزوی توفیق روزافزون دارم.

 

« سیاوش رضازاده – رشت » 

چهارشنبه 16 دیماه سال 1394 خورشیدی

 

   آپلود عکس

     ما در  زمانه ای ُپر از جنب و جوش زندگی می کنیم. زمانه ای ُپر از تبادل اطلاعات ، فرهنگ ، اندیشه و روابط اجتماعی ِ گسترده. در این وضعیت ، فرایند خواندن و بر همین منوال  یافتن درکی عمیق و پویا از محیط پیرامون ، امری لازم و ملزوم  به نظر می رسد.

    امری که  ُگم کردن آن ، معادل فرو رفتن مداوم در ندانستن و ضربه های متوالی ِ است که به انسان ، وارد می شود.

    فقدان و یا کم اهمیت دادن مطالعه ی بنیادین در میان زندگی روزمره ِ یک شهروند ایرانی ، فقری از درک نسبت به زندگی و جهان پیرامونی را موجب شده  که در نتیجه ، هزینه های قابل توجهی را درروابط روزمره ، برای انسان به همراه آورده است .

    شیوع استفاده از حضور روان شناسان در برنامه هایی که از رسانه های ارتباط جمعی پخش می شود ، شاهدی بر کنترل و در پی یافتن راه حلی برای مشکلات  در روابط زندگی ِ اجتماعی است . در حالی که همه چیز به روان شناسی ختم نمی شود.

   نبود برنامه های آموزشی مناسب در آموزش فلسغه ، علم زیبایی شناسی ، دانش اجتماعی و .... و تشویق به خوانش ودرک ادبیات پویا از مهم ترین معضلاتی است که فرهنگ امروزین ، ما را به پایین ترین سطح خود از لحاظ برقراری در روابط ، درک متقابل و تحلیل مسایل آورده است .

    ما در برنامه های رسانه ای خود ، چیزی به مفهوم  " نقد " ویا  " فلسفه " و موارد مشا به ِ دیگر ، به زبان ساده برای خانواده ها یا معرفی کتاب ها یا رمان های مناسب – اعم از ایرانی و غیر ایرانی – برای خوانش خواننده نیز نداریم.

    این مساله به فقر فلسفه و .... در جامعه موجب می شودکه ما را در بدترین شرایط از نظر برخورد با مسایل قرار می دهد.این نقشی است که باید در ایجاد کردن آن حساسیت به خرج داده شود و برای حل مسایل زندگی ی روزمره ، بار را بیش از اندازه و هر جایی بر دوش روان شناسی ، قرار ندهیم.

    فلسفه ، رویکرد به تحلیل هستی دارد واندیشه ی تحلیلی را بالا می برد.هم چنان که دانش حضور در جامعه تصوری از جامعه شناسی ایجاد می کند که به مفهوم بر قراری روابط ، ترمیم آن ها و به فن سخن گویی درحل مشکلات بر می گردد.

    یکی از معضلات امروزین یک شهروند ایرانی ، نداشتن مهارت در گفت و گو و داشتن صبر برای پرهیز از پیش داوری است ، و در نتیجه شکلی از شتاب زدگی و پیش داوری را به وجود آورده که نتیجه اش به چیزی بین خوب ها و بد ها منجر شده است.

    افرادی در این میان خوب هستند یا افرادی خیلی بد. این دسته بندی  به این شکل نمی تواند فرد را در حل مشکلاتش به سمت یک روابط مسالمت آمیز راهنمایی کند و تنش را برای او دو چندان خواهد کرد.

    این فرضیه ای است که می تواند مورد آزمایش قرار بگیرد. امّا ، همین تاثیرات حاصل از نبود آن ، ما را به این سمت سوق می دهد که احساس شخصیت اجتماعی خود را خدشه دار شده دریافت کنیم و نتوانیم به تحلیل مناسب امور دست بزنیم. در نتیجه تنها باری از سرخوردگی ما را در برگرفته و انتظار خواهد کشید.

    این سرخوردگی حاصل قرار گرفتن در امور سربسته و از دست رفتن قدرت تحلیل در برابر حرکت به سمت به وجود اوردن " نظم نوین " در روابط بین امور است .

     به نظر می رسد ، در حال حاضر زندگی ی شهروند ایرانی – به طور نسبی – قدرت به دست آوردن  " نظم نوین " را دارا نیست و مدام در یک آشفتگی به سر می برد. مرحله ای از آشفتگی که برای او ، تبدیل به امر مطلق شده است .

 

" سیاوش رضازاده – رشت "

 

 

 

  1) هشتمین کتاب ِ نوشته شده از سوی « سیّد نوری کیافر » زاده ِ هفدهم شهریور ماه ِ سال ِ 1311 خورشیدی در رشت « ماهیت و واقعیت ِ نهضت ِ جنگل » نام دارد . کتاب ِ مزبوربا جلد ِ شمیز، کاغذ ِ سفید ِ اعلاء ، در 296 صفحه ِ وزیری ، در بهار ِ سال ِ 1393 خورشیدی ، ازسوی انتشارات ِ نستوه ِ رشت ، به بازار ِ کتاب عرضه شده است .

    2) « سیّد نوری کیافر » نویسنده ، محقق ، پژوهشگر ِ تاریخ و کارشناس ِ امور ِ اجتماعی است که از دیرباز تاکنون با مطبوعات ِ استان گیلان ، رابطه ای تنگاتنگ داشته است .ایشان ، عضو ِ انجمن ِ مهرورزان ِ گیل ، عضو ِ هیات موسس بنیاد ِ پژوهشی میرزاکوچک خان ِ رشت ، عضو ِ موسسه ِ مهرورزان ِ گیلان پژوه ، عضو ِ شورای نویسندگان ِ هفته نامه ِ گیلان ما ، عضو ِ انجمن ِ یاران ِ دوشنبه ِ رشت و فعال ِ اجتماعی است . سایر ِ آثار ِ وی به شرح ِ ذیل می باشد .

 

آپلود عکس

   1) " نقش معلم دراجتماع" ، سال ِ 1338 خورشیدی .

2) " کال ِ گب " ، سال ِ 1343 خورشیدی .

    3) " نگاهی به لاهیجان " ، سال ِ 1344 خورشیدی .

    4) " نهضت ِ جنگل و میرزا کوچک خان " ، سال ِ 1362 خورشیدی .

    5) " زمان های سوخته " ، سال ِ 1384 خورشیدی .

    6) " یک شاخه  ُ گل و دو قطره اشک " ، منتشره از سوی انتشارات ِ « گیله مرد » رشت ، سال ِ 1391 خورشیدی .

    7) " رقص بر استخوان های پوسیده " ، سال ِ 1392 خورشیدی.

3) « سیّد نوری کیافر » ، در سطر ِ آخر ِ صفحه ِ 16  و تمامی صفحه ِ 17 کتاب ِ « ماهیت و واقعیت ِ نهضت ِ جنگل » ، چنین می نویسد :

« .... به تصور ِ نگارنده " نهضت ِ جنگل " ، نه یک شورش ِ کور و شتاب زده ِ محرومان علیه ستمگران بود و نه یک جنبش ِ دهقانی علیع فئودال ها و نه یک حکومت ِ سوسیالیستی و نه حتّی قیام ِ مسلمانان ِ پارسا برای استمرار ِ یک حکومت ِ الهی بر مبنای آیین ِ مذهبی ، بلکه " ماهیت و واقعیت ِ نهضت ِ جنگل " در بدایت ِ خود ، یک اعتراض ِ انقلابی و مسلحانه ِ سیاسی علیه حاکمیت ِ وابسته ِ " ایران " و حامیان ِ خارجی آنان بود که مورد ِ حمایت ِ دینداران ِ روشن بین و روشنفکران ِ عدالتخواه و اصناف و پیشه وران ِ آزادی طلب و دهقانان ِ محروم و بی چیز قرار گرفته بود .

    این اعتراض ِ انقلابی و مسلحانه ِ سیاسی در ابتدای حرکت ِ خود فاقد مرامنامه و نظام نامه بود ، فقط به طور ِ احساسی و سنتی و اعتقادی بر دو اصل ِ نانوشته تکیه داشت که عبارت بود از : " استقرار ِ آزادی و حفظ ِ استقلال ِ ایران " و دیگر هیچ . البته مفهوم ِ آزادی به معنای فلسفی مخالفت و دوری از هر نوع روحیه و رویه ِ خودکامگی و خود محوری است و استقلال نیز به معنای فلسفی مخالفت و مبارزه با هر نوع نفوذ ِ بیگانه در ارکان ِ کشور است .

    بر این اساس پیشوای نهضت ِ جنگل ، نماد و تبلور ِ یک نیروی مستقل و آزادی خواه ملّی ، علیه استبداد ِ داخلی و نفوذ ِ عامل ِ خارجی بوده است و بس .

    باری نهضت ِ جنگل ، پس از هفت سال پیکار ِ خونین و پشت سر گذاشتن ِ فراز و فرود ِ بسیار به علت ِ شتابزدگی و تنگ نظری و افراط گرائی و ُ سستی و فرصت سوزی و عدم فرزانگی و زیرکی در حرکت های سنجیده ، دست خوش ِ اختلاف و افتراق و انشعاب و انشقاقی شد که گریز از آن نه تنها لازم بود ، بلکه از اهم ِ وظایف ِ اخلاقی و انقلابی بوده است . در نتیجه ، به جای  نوشیدن ِ شهد ِ پیروزی ، شرنگ در کام ِ خود و ملّت ریخت و چیزی جز اشک و خون و آه ِ حسرت بر جای نگذاشت . در فرا سوی این نتایج ِ تلخ ، میراثی که از خود بر جای گذاشت عزت بخش و غرور آفرین است .

    این میراث ، چیزی جز خودباوری و جرات ِ اقدام و عدم ِ خوئباختگی در برابر ِ قدرت و عظمت ِ مشکلات و احساس ِ تعهد و شناخت ِ مسئولیت در پیشگاه ِ ملّت و عشق به آزاد زیستن و عدالت خواهی نبود ، یعنی اصولی که تاریخ ستایشگر ِ آنست .

    بدین ترتیب " کوچک ِ جنگلی " که به رغم ِ واژه ِ کوچک موجّد ِ حادثه ِ بزرگ ِ زمان ِ خود شد ، تجربه ای حماسی و ملّی در گنجینه ِ تارخ به یادگار نهاد که عبرت آموز و بیدار کننده است ....»

 

آپلود عکس

در خصوص ِ « فاجعه ِ ملاسرا » ، طی صفحات ِ 147 تا 151 چنین می نویسد «.... زیرا کوچک ِ جنگلی که تقریبا ً طی هفت سال پیکار انواع دربدری و رنج و درد و فراز و فرود را دیده بود نمی توانست به سهولت از نقش ِ رهبری دست بشوید و به آسانی نهضت را رها کند زیرا با شناختی که از چهره ِ اجتماعی و سیاسی ِ " حیدرخان " ،در طول ِ مبارزات از مشروطیت داشت و با توجّه به جریانات ِ گذشته از همان ابتدای ورود و آغاز ِ کار ِ مشترک ، افزون بر تردید یک لحظه احتیاط را از دست نمی داد . زیرا عملا ً می دید که نقش ِ او در تنظیم ِ امور و هدایت و نقشی که از لحاظ ِ روحی در افراد دارد او را از آینده ای که در پیش داشت بیمناک نموده بود .... شک نیست که عوامل ِ مرموز و رنود ِ سیاسی ِ وابسته ، هر لحظه این سوظن را در بناگوش ِ آنان زمزمه می کردند و با برزگ نمایی دایره ِ شک و ترس را تعمیق و وسعت می بخشیدند .

    به همین جهت کوچک ِ جنگلی ، در این مرحله که بسیار حساس و ظریف بود با گرایش به ُ سستی و کم تحرکی و طرح ِ مسایل ِ درجه دوّم و کم اهمّیت ، فرصت سوزی می کرد که این خود مالا ً به عناصر ِ مرکز نشین ، امکان ِ اعمال ِ توطئه می داد .

    در این مرحله نهضت به جای تحرک و پویایی در یک سرگشتگی دچار شده به گونه ای که هیچ کار ِ مثبتی انجام نمی داد ، " حیدرعمو اوغلی " وقتی انجام ِ برنامه های نهضت را با احتیاط های وسواس آمیز کوچک ِ جنگلی و جناح او می دید ، جسته و گریخته به انتقاد و اعتراض و طرح ِ کناره گیری ِ خود از نهضت پرداخت .

    کوچک ِ جنگلی ، با توجّه به شک و تردید ِ ابتدایی نسبت به " حیدرخان " و توجّه به جریانات ِ دوران ِ مشروطیت .... به این نتیجه رسید که با یک اقدام ِ خشن و ناگهانی برای همیشه خود و نهضت را برای همیشه از سایه ِ شوم ِ گروه ِ انقلابی و مهاجر نجات دهد ، شک نیست که عوامل و ایادی استعمار و عناصر ِ ُ سست عنصر این اندیشه را تحریک و تقویت می نموده اند .

    شک نیست که اندیشه ِ انهدام ِ ناگهانی ِ سران ِ جناح ِ چپ ، از ناحیه ِ رنود ِ سیاسی و خناسان ِ نامرئی که معمولا ً  با سیمای خیراندیش و مصلح و دلسوز با رنگ ها و نیرنگ های مرموزانه و مزدوران القا ء شده که به دست ِ مردان ِ متعصب و خشمگین به اجرا در آمده است و در یک کلام دست ِ استعمار از آستین ِ این مردان ِ ساده نگر و احساساتی در این فاجعه به وضوح به چشم می خورد ، زیرا در شرایطی دست به این کار زده بودند که نه لازم بود و نه با مصالح ِ شخصی ِ کوچک ِ جنگلی هم آهنگ بود .

    .... بر این اساس جناح ِ کوچک ِ جنگلی ، با تحلیل ِ مسایل ِ نهضت ِ جنگل و قدرت سیاسی و نظامی ِ روسیه ِ انقلابی و هوادان ِ " حزب ِ عدالت " و نیروی نظامی ِ مهاجران و قدرت ِ رهبری و مدیریت ِ سیاسی " حیدر عمو اوغلی " به قضاوتی رسید که فاجعه ِ غم انگیز ِ " ملاسرا " ، تظاهر ِ خارجی آن بود ....

    شک نیست که شخص ِ کوچک ِ جنگلی ، در جریان ِ همه ِ این اقدامات ِ نسنجیده و بی موقع و شتاب زده قرار داشته است . از عدم ِ شرکت در جلسه ِ موصوف تا بی تفاوتی ِ پس از حادثه و جنگ ِ پانزده روزه در رشت و غیره به ویژه که کارگردان ِ این اقدامات ِ جنایت بار از نزدیک ترین و مورد ِ اعتمادترین شخص ِ کوچک ِ جنگلی از قبیل ِ " حسن آلیانی " و " گائوک ِ آلمانی " و " اسمعیل ِ جنگلی " بوده اند ....

این واقعه ِ غم انگیز که فاجعه ای برای نهضت ِ جنگل بود ، ضربه ِ نهایی را برای انهدام ِ تشکیلات ِ نهضت ِ جنگل فرود آمده بود . باری نهضتی که تبلور ِ آرزوهای ملّت برای بالندگی و آفرینش ِ زیبایی های حیات ِ اجتماعی بود از هم فرو پاشید . شک نیست که دست های آلوده  به خون ِ استعمار ِ انگلیس ، همه جانبه در کار بود . زیرا انگلیس در سیاست ِ تفرقه اندازی برای حکومت کردن ، استادی بی بدیل در تاریخ بوده است ....»

    4) ویژگی بارز  ِ آثار ِ « سیّد نوری کیافر » ، ساده نویسی ، رعایت ِ حریم و حرمت ِ قلم ، صداقت ِ بیان ، صراحت ِ کلام و دقت در امور می باشد . نگارنده معتقد است ، در فصل ِ اوّل ِ کتاب ، در مبحث  بررسی مبارزان ِ جنگل ،چند چهره جامانده است : "سعداله درویش " ، " علیشاه چومثقالی – هوشنگی " ، " رضا افشار " ، " محمّد مهدی محمّدی انشایی " ، " محمّد رضا مساوات " ، " ادیب السلطنه سمیعی " ، " عبدالحسین خان ثقفی " ، " داود خان  وزیری "  ،        " علی اکبر خان آب زرشکی " ، " میر جعفر ِ جوادزاده ِ خلخالی ( میر جعفر ِ پیشه وری ) "  ،  " اسداله غفار زاده "  ، " مهدی سرخوش " ، " اکبر ِ ارباب زاده " و .... از آن جمله می باشد .

    5) به نظر می رسد ، یکی از نقاط قوت کتاب هایی نظیر همین کتاب مورد بحث ، دارا بودن « نمایه » باشد که البته این کتاب ، فاقد نمایه است .

« سیاوش رضازاده – رشت »

یکشنبه16آذرماه ِ سالِ 1393ِ خورشیدی

 

   اشاره : مقاله ِ « درانتظار ِ بهار» در خصوص ِ معرفی افزون بر گذشته ِ انسان ِ طراز نوین « علی اکبر مرادیان ِ گروسی » ، نخستین بار به قلم ِمدیریت ِ وبلاگ ِ « درانتظار بهار » درصفحه ِ پنجم ِ روزنامه ِ « نقش ِ قلم » - سال ِسی و سوّم – شماره ِ 3835 – دو شنبه سیزدهم آذرماه سال ِ 1391 خورشیدی – هیجدهم محرم  ِ سال ِ 1434 قمری – 3 دسامبر ِ سال ِ 2012میلادی ، با شمارگان ِ 1000 نسخه ، به صاحب امتیازی و مدیر مسوولی « محمّد  اسماعیل ِ لطفی دیبا » منتشر گردیده است . با عنایت به فرا رسیدن ِ زاد روز ِ تولد ِ شاعر و پژوهشگر ِ پیشگام ِ گیلان زمین « علی اکبر مرادیان ِ گروسی » (هفدهم آذرماه سال ِ 1307 خورشیدی ) ، بدون  کم و کاستی به مخاطبان ِ محترم ِ این وبلاگ  ، تقدیم می گردد.

 

 آپلود عکس

    « ُ اکتاو یوپاز » شاعر و نویسنده ِ معاصر معتقد است : « .... شاعران زندگینامه ندارند ، زیرا آثار ِ آنها زندگینامه ِ آنهاست ....»

    و در عین ِ حال « ژان پل سارتر » فیلسوف ِ صلح دوست ِ فرانسوی ، واضح مکتب ِ اگزیستانسیالیسم ( مکتب ِ اصالت ِ بشر ) چنین می انگارد :« .... ما ، برای این ساخته نشده ایم که بین ِ زندگی ِ خود و دیگران ، دیواری بکشیم ....»

( گیلکی )

بهار ، فان رسه

ایاز

-        سورخه ُ گولا ،

-        ماچی بدا .

( برگردان ِ فارسی )

بهار ، نرسیده

سرمای سخت ،

از ُ گل ِ ُ سرخ

-        بوسه گرفت .

    (از کتاب ِ " هسا شعر " – انتشارات ِ گیله مرد – رشت – سال ِ 1384 خورشیدی – صفحه ِ 22)

 

  آپلود عکس

 « علی اکبر مرادیان ِ گروسی »شاعر ، نویسنده ، محقق ، پژوهشگر و روزنامه نگار ِ خلاق و آینده نگر ِ نام آشنای گیلان زمین ، در هفدهم آذرماه ِ سال ِ 1307 خورشیدی در شهر ِ « رشت » چشم به هستی گشود .

    دوره ِ ابتدایی و متوسطه  را در زادگاهش " رشت ِ ادب پرور " به پایان رساند . « علی اکبر مرادیان ِ گروسی » در آذر ماه ِ سال ِ 1325 خورشیدی ، به استخدام ِ وزارت ِ فرهنگ در آمد و در سال ِ 1354 خورشیدی موفق به اخذ ِ لیسانس بازرگانی از مدرسه ِ عالی بازرگانی رشت شد .

( گیلکی )

بنفشه گول واکود ، بامو بهاران

بیا چادر زنیم ، کنج و کناران

تی چادر نیلی یه ، می دیل پریشان

بیا فرار کنیم از دست ِ خویشان .

( برگردان ِ فارسی )

بنفشه ُ گل کرد ، بهاران آمده است

بیا در گوشه و کناری چادر بزنیم

چادر ِ تو نیلی است ، دلم پریشان است

بیا از دست ِ کس و کار ، فرار کنیم .

( از کتاب ِ " ترانه های روستایی گیلک " – ناشر مولف – رشت – سال ِ 1347 خورشیدی – صفحه ِ 35 )

 

 آپلود عکس

   

« علی اکبر مرادیان ِ گروسی » در تمامی ِ لحظات ِ زندگی ، عشق عمیقی به آموختن داشته و بر همین بستر ادبیات ِ میهن عزیزمان " ایران " و " جهان " نقش ِ ُ پر رنگی در آرامش بخشیدن به روح لطیف و شاعرانه و مالامال از محبت بیکران ِ او به « مردم » را برایش ایفاءنمود .

    با این نگره او ، توامان در محیط های  کار و زندگی در پروراندن ِ نسلی دانش محور و عدالت خواه که در بالندگی و خلاقیت و نوآوری ِ جامعه  ُ پربار و اثر گذار بوده و می باشند را تحویل داد. ثمره ای بزرگ و ماندگار و انکار ناشدنی که پیوسته جریان دارد و هر « بهار » تکرار می شود .

 

 آپلود عکس

 

 

( گیلکی )

بیگیفته ، بیده مشکه بو ، هوایا

خوروسخوان ، ایشتاوم تی پا صدایا

بهاره ، زندا بوستید خوشکه داران

ویریز از جا ،پرادن تی کولایا .

( برگردان ِ فارسی )

فضا را ، عطر ِ بیدمشک فرا گرفته است

صدای پایت را ، از سپیده می شنوم

بهار است ، درختان ِ خشک ، سبز شدند

برخیز ، کلاهت را پرواز بده .

( از کتاب ِ " آئو" – انتشارات ِ گیله مرد – رشت – سالِ 1386 خورشیدی – صفحه 6 )

 آپلود عکس

 

    « علی اکبر مرادیان ِ گروسی » نویسنده و اندیشه ورزی است که در نظم و نثر تسلطی بسزا دارد. شاعری آزاده و مردم دوست که شعرهایش آکنده از تصاویر ِ زندگی ِ اجتماعی ِ مردم ، طبیعت ِ زیبای گیلان همیشه سرفراز و عطر ِ دل انگیز ِ بهار ِ این مرزو بوم است .

 

آپلود عکس 

 

    آثار ِ منتشر شده ِ این شاعر ِ فرهیخته ، مهربان ، مهرورز و صلح دوست ، عبارتند از :

1)   لک لک ِ پیر ( شعر ِ گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

2)   ترانه های روستایی گیلک .

3)   مثل ها و اصطلاحات ِ گیلکی .

4)   عمو نوروز ، دیو ، هفت سین ( منظومه برای کودکان و نوجوانان ) .

5)   سیب ( نمایشنامه برای نوجوانان ) .

6)   ئیجگره ( اوّلین کتاب ِ شعر نیمایی به زبان ِ گیلکی با گویش ِ رشتی ) .

7)   شال ترس مامد ( منظومه ِ بلند ِ گیلکی ) .

8)   آفتاب شوران ( شعر ِ گیلکی ) .

9)   آئو AOU ( دوبیتی های گیلکی ) .

10)         هسا شعر ( شعر ِ گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

11)         قصه هایی از گیلان ( به زبان ِ فارسی ) .

12)         غزل ِ 81 ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

13)         غزل ِ 82 ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

14)         غزل ِ 83 ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

15)         غزل ِ 84 ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

16)         غزل ِ 85 ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

17)         غزل ِ 86 ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

18)         پیله آبجی ( قصه های کوتاه گیلکی ) .

19)         پیله آبجی ، دوبی تئن ( گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

20)         گیلکی رباعیات .

21)         بهاره پا صدا ( شعر ِ امروز ِ گیلکی ) .

22)         مصدر در زبان ِ گیلکی به گویش ِ رشتی ( پژوهش ) .

23)         در فصل های پنجم هر سال ( شعر ِ فارسی ، نیمایی ) .

24)         کله گب ( منظومه ِ گیلکی به گویش ِ رشتی ) .

25)         کیشکرت خوش خبره ( شعر ِ گیلکی ) .

26)         وند واژه های زبان ِ گیلکی ( بررسی زبان و دستور ِ گیلکی ) .

27)         جا دکفته گبان ( ضرب المثل ِ گیلکی ) .

28)         گیل ِ تی تی ( دوبیتی های گیلکی ) .

29)         افراشته ، شاعر ِ توده ها ( پژوهش ) .

30)         هفته نامه ِ گیله مرد ( 75 شماره ِ چاپی ) .

 

 آپلود عکس

 

    در حال ِ حاضر « علی اکبر مرادیان ِ گروسی » مجموعه ای افزون بر پانصد غزل به زبان ِِ گیلکی به گویش ِ رشتی با برگردان ِ فارسی و واژه نوشت را آماده ِ چاپ دارد و دیگر آنکه جناب ِ ایشان ، اکنون در جریان ِ نگارش ِ « بررسی ِ ادبیات ِ گیلکی » می باشد .

( گیلکی )

بهار ،

-        دکفته تومبولاغه کش

نوغان دارم ،

-        بوشوسته کاولا

بشم بشم دکفته ، کوگایا .

( برگردان ِ فارسی )

بهار ،

-        در آغوش نوعی علف ِ هرز ، گرفتار شده است

کارگر ِ مزرعه هم  ،

کار ِ زراعی را به پایان برد

زمزمه ِ کوچ  کردن از روستا به گوش می رسد !

    ( از کتاب ِ " هسا شعر " – انتشارات ِ گیله مرد – رشت – سال ِ 1384 خورشیدی – صفحه ِ 13)

 

 آپلود عکس

    صرف نظر از آنکه « علی اکبر مرادیان ِ گروسی » پس از 31 سال تلاش ِ  ُ پرثمر در کسوت ِ آموزگاری در مدارس ِ استان گیلان ، در تیرماه ِ سال ِ 1356 خورشیدی ، به افتخار ِ بازنشستگی نائل آمده است . امّا ، امروزهمچون دیروز « قلم » را به زمین نگذاشته و از طریق ِ کردار و راه ِ کلمات در دانشگاه ِ بزرگ ِ اجتماع ، کماکان در خدمت ِ آرمان های مردم و توسعه  و بالندگی ِ فرهنگ ِ پویا ، کوشا می باشد . « ما » به ایشان با دیده ِ احترام می نگریم و به « او » لبخند می زنیم .

 آپلود عکس

 

« سیاوش رضازاده – رشت »

آدینه دهم ِ آذرماه ِ سال ِ 1391 خورشیدی

 

    « احمد شاملو ( ا. بامداد ) » شاعر ، نویسنده ، مترجم ، روزنامه نگار ، منتقد ادبی و پژوهشگر ِ نام آشنای میهن عزیزمان « ایران » زاده ی 21 آذرماه ِ سال ِ 1304 خورشیدی در تهران و متوفی در دوّم مردادماه ِ سال ِ 1379 خورشیدی در شهرک ِ فردیس ِ کرج ، چنین می نویسد :

    « .... سخت است فهماندن ِ چیزی به کسی که در قبال ِ نفهمیدنش ، پول می گیرد ....»

 

 آپلود عکس

 

« نام ِ تو »

رفتی تو

شب های انتظار

و الفبای بی بهار

در جدول ِ حروف ِ نگاهم نخوانده ماند .

شعری سروده ام ،

شعری به نام ِ عشق

در آغوش ِ نام ِ تو !

اینک ،

من و بهار و نگاهی به جاده ها

شاید نسیم

" نام ِ تو " رابوسه ها زند .

 

« سیاوش رضازاده – رشت »

نهم آبان ماه ِ سال ِ 1391 خورشیدی

 

 

    اشاره : مقاله ی « دوست داشتن ِ دیگران » به قلم ِ مدیر ِ وبلاگ ِ « در انتظار ِ بهار » ، نخستین مرتبه در صفحات ِ 35 و 36 شماره ی هفتم گاهنامه ی « یاران ِدوشنبه » به سردبیری ِ « فرامرز کوچکی زاد »  به تاریخ ِ دوشنبه هفتم آبان ماه ِ سال ِ 1392 خورشیدی در« رشت » منتشر گردیده است . نظر به اهمّیت موضوع اینک به مخاطبان ِ محترم ِ این وبلاگ تقدیم می گردد.

    یکم ) درجریان ِ مطالعات ِ  ُکتب ِ فلسفی ، زیبایی شناسی ، ادبیات و هنر ، هنگامی که حین ِ تحصیل در زادگاهم در مقطع دبیرستان در رشته ِ ریاضی و در عین حال ، همکاری تنگاتنگ با انتشارات ِ « نیما آبادان » ( واقع در خیابان امیری ، پاساژ ِ فردوسی به مدیریت ِ آقای حسین نظری ) در سال های آغازین ِ دهه ی 1350 خورشیدی ، بدون ِ هیچ اغراقی ،« کتاب » به ندرت از من جدا می شد. برای اوّلین بار به نقل از « اپیکور Epicurus » فیلسوف ِ یونانی که در سال ِ 341 پیش از میلاد در « ساموس »  واقع در « دریای اژه » زاده شد و در سال ِ 271 پیش از میلاد در سن ِ 71 سالگی بدرود ِ حیات گفت .

آپلود عکس 

    پس از آن ، در آثار ِ « فردریش ویلهلم نیچه » فیلسوف ، شاعر ، آهنگ ساز و فیلولوژیست کلاسیک ِ آلمانی متولد 15 ُاکتبر ِ سال ِ 1844 میلادی در« روکن لایپزیک » و متوفی در 25 اوت ِ سال ِ 1900 میلادی در « وایمار » .

آپلود عکس 

    و در نهایت در کتابچه ی :« ضرورت مبارزه ِ مسلحانه  و رد ِ تئوری بقا » تالیف ِ « امیر پرویز ِ پویان » زاده ی 25 شهریور ماه ِ  سال ِ 1325 خورشیدی در « مشهد » و مقتول در تاریخ ِ سوّم ِ خرداد ماه ِ سال ِ 1350 خورشیدی در « تهران » برخوردم . که نقل ِ به معنا چنین آمده است :«.... هیچ کس نمی تواند واقعیت وجودی ِ خود را پنهان نماید ....» 

    دوّم ) در صفحه ی 155 فصل ِ چهارّم تحت ِ عنوان ِ  « پاکسازی ِ لوح » کتاب ِ « دکترین ِ شوک ( ظهور ِ سرمایه داری ِ فاجعه ) » تالیف ِ « دکتر نائومی کلاین » زاده ی سال ِ 1970 میلادی در کانادا ، برگردان توسط ِ الف ) مهرداد    ( خلیل ) شهابی  ب) میرمحمود نبوی . از انتشارات ِ کتاب ِ آمه ، تهران . چاپ ِ سوّم زمستان ِ سال ِ 1390 خورشیدی . به نقل از « ماریو ویلانی  Mario Villain » بازمانده ی چهار سال شکنجه در اردوگاه های شکنجه در آرژانتین ، چنین آمده است :« .... فقط یک هدف داشتیم : زنده ماندن تا روز ِ بعد .... امّا ، مقصود صرف ِ ماندن نبود ، بلکه هدفم ماندن  " به آن گونه ای که هستم " ، بود ....»

    سوّم ) « دکتر کن بلانچارد » ، اندیشمند بزرگ ِ حوزه مدیریت ، فیلسوف و جامعه شناس ِ معاصر ، معتقد است :

« آرزوهای واپسین دم ِ زندگی ، خانه ی بزرگ و ثروت ِ بیشتر نیست ، بلکه : دوست داشتن ِ دیگران ، رسیدگی به خود و بهبود ِ روابط با دیگران است ....»

    چهارّم ) اسب های غمگین ، درسرم آرام نمی گیرند !!

« سیاوش رضازاده – رشت »

19 بهمن ماه سال ِ خورشیدی 1391

 

    « هربرت مارکوزه » فیلسوف و جامعه شناس آلمانی و از بنیان گذاران ِ اصلی ِ « مکتب ِ فرانکفورت » خالق آثار ِ مطرحی همچون : 1) اروس و تمدن 2) انسان ِ تک ساحتی 3) خرد و انقلاب 4) مارکسیسم شوروی 5) نظریه ِ کنش ِ ارتباطی 6) دیالکتیک روشنگری 7) اخلاق ِ صغیر 8) دیالکتیک منفی 9) و.... متولد 19 ژولای سال ِ 1898 میلادی در برلین و متوفی در 29 ژولای سال ِ 1979 میلادی  معتقد است :

    « .... هر تفسیر ِ واقعی باید به جستجو برای دگرگونی منجر شود ؛ و این آشکار است که یک ارتباط ِ درونی میان ِ تفسیر و دگرگونی وجود دارد....»

 

« پاییز »

" پاییز " می آید

پس از آن ،

" خون " از رگ های ما ....

-        زرد

-        ُسرخ

-        نارنجی

بیرون می جهد

در باغ این را

درخت می گوید .

 

« سیاوش رضازاده – رشت »

مهرماه ِ سال ِ 1390 خورشیدی 

 

    اشاره : مقاله  ِ « پای بستن چه سود  ،  فراری ِ دل بود »  ، به قلم ِمدیر وبلاگ ِ « در انتظار ِ بهار »  نخستین مرتبه در صفحه ِ  ششم هفته نامه ِ « واکنش » به سردبیری « حبیب اله محمّد پور بیبالان » منتشره در   « رشت » به شماره ی 381 در تاریخ چهارشنبه سوّم آذرماه ِ سال ِ 1389 خورشیدی در 1000 نسخه چاپ و منتشر گردیده است. به جهت اهمّیت موضوع اینک به مخاطبان ِ محترم این وبلاگ تقدیم می گردد .

    « قدسی قاضی نور » نقاش ، داستان نویس ، شاعر ، از پیشگامان ِ ادبیات ِ کودک و نوجوان ، در سال ِ 1325 خورشیدی از پدری کارمند و مادری خانه دار ، در شهر ِ زیبای « لنگرود » زایش یافت .

 آپلود عکس

" نسیم " را

روی شاخه

به بند کشیدند

زیرا

بوی " ُگل ِ ُسرخ " را

برای بلبل ِ در بند

ارمغان می برد !

( از کتاب ِ : پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحه ی 23)

    « قدسی قاضی نور » از دوازده سالگی به « تهران » آمد و دوران ِ دبیرستان و پس از آن ، دانشکده ِ هنرهای زیبا تهران را در رشته ِ نقاشی ، در این شهر گذراند .

    او در پایان ِ تحصیلات ِ دانشگاهی ، در یکی از مدارس ِ جنوب ِ تهران ، سرگرم ِ تدریس شد و از آنجایی که دنیای سرشار از فانتزی ِ کودکان را که در آن هر ناممکنی ، ممکن است را بسیار دوست می داشت. به زودی نوشتن برای کودکان را آغاز کرد .

اگر

هزاران ستاره بریزد

هزاران بنفشه بخشکد

هزاران پرنده بمیرد

مهتاب هست

بهار هست

پرواز هست .

( از کتاب ِ : پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحه ی 37)

    در سال ِ 1350 خورشیدی ، نخستین داستان ِ کودکان خود را به نام ِ« چه کسی به چشم ِ پسرک عینک زد ؟»  نوشت. اگر چه هیچ یک از سازمان های نشر و پخش ِ کتاب ، آن را نپذیرفتند . امّا ، سرانجام مدیر ِ انتشارات ِ « صدای معاصر ِ تهران » با او همگام شد . و همین کتاب پس از پخش ِ سراسری ، به دفعات ِ مکرر و با شمارگان ِ زیاد ، تجدید چاپ شد و هم اکنون نیز نایاب است .

 آپلود عکس

بلبل ِ خزان دیده را

از باغ راندند

زیرا

در بهار

مرثیه می خواند !

*

عکس ات درون ِ قاب

آشفته و بی تاب!

پژمرده می شوی

حتّی از حصار ِ قاب !

( از کتاب ِ : پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحه ی 39 )

     کتاب ِ دوّم او در همین زمینه ، « ماهی ِ بعدی » نام داشت که تا مقطع انقلاب اسلامی ایران ، در اداره ی ممیزی فرهنگ و هنر ، خاک می خورد . سرانجام در سال ِ 1357 خورشیدی به چاپ رسید . امّا ، پیش از آن در سال ِ 1352 خورشیدی داستان ِ « آرزو » را نوشته بود که شورای کتاب ِ کودک ،آن را بهترین کتاب ِ سال شناخت و همان سال دیپلم ِ افتخار ِ « هانس کریستین آندرسن » را از یونان ، دریافت کرد .

بعد از عبور

از آن همه مانع

نگاه کن !

چه صاف

چه شفافست

آب !

( از کتاب ِ : پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحه ی 46 )

    در پی آن ، کتاب ِ « مهمانی آفتاب » را همراه با نقاشی های خود و زان پس « آب که از چشمه جدا شد » و     « دو پرنده » را به چاپ رساند که کتاب ِ « دو پرنده » ی او ، عنوان ِکتاب ِ برگزیده ی سال ِ شورای کتاب ِ کودک را بدست آورد . و این موفقیت با انتشار ِ کتاب های دیگر او همانند :« هیچی مثل ِ خواب نبود »،« هشتمین پرنده » و « فاصله » به همین منوال دنبال شد .

    داستان ِ « فاصله » به کارگردانی « فتحعلی اویسی » به صورت ِ فیلم ِ کوتاهی به نام ِ « سه شنبه ِ آخری » بهنمایشدرآمد که فیلمنامه ِ آن ، جایزه گرفت .

اونور ِ میله

 ُشر ُشر ِ بارون

بوی زمستون

اینور ِ میله

یه بلبل ِ زرد

تنها نشسته !

جرمش چی بوده ؟

ُگل رو دوس داشته !

جرمش سنگینه

جرم ِ دوس داشتن ، خیلی سنگینه .

اونور ِ میله

ُشر َُشر ِ بارون

بوی زمستون

اینور ِ میله

یه بلبل ِ زرد

تنها نشسته !

( از کتاب ِ: پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحات ِ 49 و 48 )

    هنرمند ِ خلاق و نو آور ِ گیلان زمین « قدسی قاضی نور » ازآن پس داستان های : « تعمیرگاه » ، « این جا کجاست ؟» ،« چه کبوتری » ، « آقا معلم » ، « دو طبقه » ، « پشت ِ پستوی مشهدی باقر » ، « درخت ِ عناب » ،« یک اتفاق ِ ساده » ،« همه بهانه است » ، « بهترین باغ ِ وحش ِ دنیا » ، « اعتصاب » ،         « مدرسه ی انقلاب » ، « پدر بزرگ نمی میرد » ،   « من از ماهی آموختم » و .... در پی به چاپ رسید .

 آپلود عکس

گنجشک ها

پر زدند

سگ های بی صاحب ِ کوچه

گریختند

تنها کودک نمی ترسید

زیرا که

خواب ِ ماه و ستاره و عروسک می دید

وقتی که شهر ویران شد !

( از کتاب ِ : پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحه ی 50 )

    داستان ِ : « ویتنام گواهی است » به سال ِ 1357 خورشیدی انتشار یافت .در سال ِ 1362 خورشیدی با داستان  « چشم های آدم ِ برفی » و « مثل ِ باران » حضور ِ دو باره یخود را در پهنه ی ادبیات ِ کودک دنبال کرد . و در عین ِ حال « قدسی قاضی نور » به تجربیات ِ تازه ای در زمینه ی شعر و داستان ِ کوتاه ِ بزرگسالان روی آورد .

دوباره شهر

ساخته خواهد شد

پیچک ِ روی دیوارهای خونی را

خواهد پوشاند .

همه چیز همان خواهد شد که بود

امّا ،

ما همان نیستیم که بودیم

با آنچه که بر ما رفت .

( از کتاب ِ : پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود – صفحه ی 51 )

    از آخرین آثار ِ شعری و داستانی « قدسی قاضی نور » مجموعه ِ اشعار ِ « مثل ِ یک حباب ِ آبی » و « پای بستن چه سود ، فراری ِ دل بود » و یک مجموعه ِ داستان به نام ِ « زندگی » که پس از چاپ  از سوی انتشارات روزبهان در تهران ، به زبان ِ هلندی و آلمانی هم ترجمه شده و از سوی انتشارات ِ « هارل من » چاپ و نشر یافته است .

     فرزند ِ خلف ِ گیلان زمین « قدسی قاضی نور » ، هم اکنون در اروپا ساکن است و کماکان به زایش ِ هنری خود ، ادامه می دهد . شعر ِ زیر از سروده های این شاعر ِ پیشگام ِ ادبیات ِ کودک ِ است .

مادرم می گفت :

« جوانی سن ِ خطرناکی ست »

و چشم های مرا بست

تا بگذرد .

من ،

جوانیم را

به دخترم می دهم

تا جای خودش و من

جوانی کند .

« سیاوش رضازاده – رشت »

نهم آبان ماه ِ سال ِ 1389 خورشیدی 

 

    « ویکتور هوگو» شاعر ، داستان نویس و بنیانگذار ِ  مکتب رمانتیسم ، زاده ی26 فوریه ِ سال 1802 میلادی در شهر ِ " بزانسون "  و متوفی در 22 مه سال 1885 میلادی در پاریس ؛ چنین می نویسد :« .... شاعر دو وظیفه دارد : 1) بازتاب دادن ِ عواطف و احساسات ِ جهانی به وسیله ی آشکار ساختن ِ احساسات  خودش و به هم پیوستن ِ صدای نسل ِ بشر ، طبیعت و تاریخ  2) آموزش دادن و راهنمایی کردن ِ خواننده ....»

 

آپلود عکس

 

(1)

« با تو »

با تو

چنانم

که در اندوه ِ شب

به آفتاب نمی اندیشم

در کنار ِ تو

پرده را ، چرا کنار بکشم ؟

با تو

در کنار ِ آفتاب خواهم بود

و ماه .... 

 

(2)

« تو نباشی »

فرقی نمی کند

زمین کجای کتاب ِ جغرافیا باشد !

تو نباشی ،

من ،

از کدام پنجره

از کدام بالکن

از کدام برکه

خود را برهانم از شب ؟!

تو نباشی ،

قاصدک ها پیام های ناگفته ی مرا

به کدام نشانی

برسانند ؟!

 تو نباشی ،

من ....

 

«  سیاوش رضازاده  –  رشت  »

دوشنبه 13 مردادماه  1393 خورشیدی 

 

    اشاره: معرفی و نقد کتاب« دوشنبه اوّل اردیبهشت » به قلم ِ مدیر این وبلاگ در روز دوشنبه دهم آبان ماه سال ِ 1389 خورشیدی مطابق با اوّل نوامبر سال ِ 2010 میلادی  در صفحه ی پنجم روزنامه ی « نقش قلم » به شماره ی 3233 منتشر گردیده است که بنا به اهمّیت موضوع به آگاهی مخاطبان ِ وبلاگ ِ « در انتظار بهار » می رسد .

« سیب ِ عشق  »

تقصیر ِ من نبود که آدم  گناه کرد

با « سیب ِ عشق » زندگیش را تباه کرد

حوا ، تو شاهدی که من آنجا نبودم

حوا بگو ، که آدم ِ تو اشتباه کرد .

( دوشنبه اوّل اردیبهشت، صفحه ی 54 )

    پس از چاپ و نشر ِ مجموعه ی اشعار« دوشنبه اوّل اردیبهشت » نوید ِ حضور ِ شاعر ِ نازک طبع ، با ُخلقیات ِ حساس و دوستدار ِ انسان ، طبیعت و به ویژه گیلان ِ همیشه سرفراز ، به جامعه ِ فرهنگ دوست ِ میهن ِ عزیزمان " ایران " داده شد .

    شاعر ِ این مجموعه شعر ِ « برای تو » را به دوست ِ شاعرش « حافظ » تقدیم نموده است .

« برای تو »

روح مرا به عشق ِ تو زنجیر می کنند

زخم ِ مرا به رنج ِ تو تدبیر می کنند

در بیکران ِ وصف ِ شب آلود ِ ماهتاب

شعر ِ مرا به نام ِ تو تفسیر می کنند

شعرم ، برای یک سبد آیینه است وعشق

امّا ، به روی ماه تعبیر می کنند

آنگاه که مشق ِ عشق برای تو می دهند

مشق ِ مرا به شوق ِ تو تقریر می کنند

آنها که با وجود تو در راه  ُگم شدند

در بازگشت سوی تو  تاخیر می کنند

یک روز هم بیا و گذر کن به کوی ما

« این سالکان نگر که چه با پیر می کنند »

( دوشنبه اوّل اردیبهشت ، صفحه ی 8 )

 

آپلود عکس

  

    « مرضیه شمسی » ، شاعر  ِ خوش قریحه ، در پادشاه فصل ها ، پاییز  ِ با شکوه ِ سال ِ 1358 خورشیدی در خانواده ای خوشنام و محترم در مهد ادب و هنر " رشت " نغمه سرایی زندگی را آغاز نمود . تبار ِ او به روستای با زیبایی های بکر ِ طبیعی با مردمانی نجیب و ُپرتلاش ِ « پرشکوه » بخش ِ « کومله» از توابع شهرستان ِ تاریخی و هنرمند پرورِ« لنگرود » می رسد .

    « مرضیه شمسی » تحصیلات ِ ابتدایی و متوسطه را در شهر ِ مهربانی و مهرورزی « رشت ِ ادب پرور » ادامه داد. او ، پس از اخذ مدرک دیپلم ، موفق به دریافت مدرک مهندسی کامپیوتر شد. بدین جهت ضمن ِ اشتغال به کار در اداره کل کتابخانه های استان ،به تدریس رایانه در شرکت های خصوصی ، مشغول شد و در پی آن با ادامه تحصیلات تکمیلی موفق به اخذ ِ مدرک ِ کارشناسی ارشد IT گردید .

« بهترین بچه ی دنیا »

مادرم گفته به من :

« بهترین بچه ی دنیا هستم »

او نمی داند

بهترین چینی خانه

َترَک  خورده درون  ِ ُکمد است

و َترَک خوردن ِ آن ،

کار ِ من است .

( دوشنبه اوّل اردیبهشت ، صفحه ی 37 )

    « مرضیه شمسی » 58 قطعه از اشعار ِ خواندنیش شامل : غزل ، مثنوی ، شعر ِ نو و دوبیتی ها با مقدمه ای ساده و روان را در 58 صفحه تحت ِ عنوان :« دوشنبه اوّل اردیبهشت » به سال ِ 1389 خورشیدی منتشره از سوی انتشارات ِ « پرشکوه » در تهران ، به ارزش ِ 1500 تومان با تیراژ دو هزار نسخه ، به منظور ِ بهره مندی جامعه فرهنگ دوست ِ میهن عزیزمان « ایران » به زیور ِ چاپ آراسته است . غزل ِ « چوپان ِ ایل ِ عشق » منتشره در صفحه ی 19 کتاب « دوشنبه اوّل اردیبهشت » انتخاب و به شما مخاطبان ِ با ذوق تقدیم می شود .

« چوپان ِ ایل ِ عشق »

این عابر ِ غریبه که پشتش خمیده است

در انتظار ِ آمدنت تا سپیده است

چوپان ِ خاطرات ِ قدیمی ِ ایل ِ عشق

در نی لبک  ، بیاد تو امشب دمیده است

فانوس ِ شب نشینی ِ غم ، باز روشن است

خواب از سر ِ اهالی ِ اینجا پریده است

این عابر ِ غریبه ی عاشق که سالهاست

دل از امید ِ آمدن ِ تو ،  ُبریده است

سوگند خورده است : از این شهر می رود

او گیوه را به قصد سفر ورکشیده است

در گرگ و میش حادثه از ایل کوچ کرد

این نامه ی تو ، دیر بدستش رسیده است .

 

    اشاره : « ناصر وحدتی » ، شاعر ، نویسنده ،خواننده ، پژوهشگر موسیقی و روشنفکر گیلانی ، زاده ی 12 تیرماه سال 1326 خورشیدی در روستای لیش « سیاهکل » و صاحب امتیاز گاهنامه ی « کتاب دیلمان » ، در صفحات 66 لغایت 72 پنجمین شماره کتاب دیلمان منتشره در بهار سال 1394 خورشیدی ، روایت خود را از « اصلی ترین عوامل فروپاشی سوسیالیسم نوع روسی » چنین نقل می کند :

 

آپلود عکس

    « 1- سرکوب خونین مخالفان نظام سوسیالیستی

    هر حکومتی حق دارد با گروه های مسلح چه در داخل و چه در خارج از کشورش درگیر شود . حالا به حق و ناحق ! قاطعانه برخورد کند ! هر حکومتی حق دارد با عوامل جاسوس که مشت بسته اش را نزد دشمنان پنهانی باز می کنند ، با قدرت مقابله کند ! امّا با مخالفان سیاسی ، یعنی آن دسته از فعالان سیاسی که نه جاسوس هستند و نه مسلحانه اقدام به سرنگونی حکومت ها می کنند ، حق ندارد همچون تروریست ها و جاسوس ها رفتار کنند ! پرونده سازی و دروغ را ، هم مردم می فهمند و هم تاریخ ثبت می کند ! تاریخ را نمی شود فریب داد !

    اینکه حاکم بگوید من نماینده ی طبقه ی کارگر هستم و الان با بزرگترین دشمن بشریت آلمان نازی و سرکرده ی خون خوارش ،    « آدولف هیتلر »، در جنگ هستم ، پس حق دارم هیچ صدای اعتراض آمیزی را نشنوم و آن صدا را ستون پنجم ارتش هیتلر می دانم ، از نشانه های بارز کم جنبه گی و دیکتاتوری مطلق است !

    مخالفان سیاسی و نه نظامی و جاسوس « تاکید می کنم » اگر که حرفی درست و شرافتمندانه برای گفتن داشته باشند ، باید امکانات ارائه ی آرا و نظرات آنها فراهم شود ! به سیبری و هر جای دیگر تبعید کردن ، رفتارهای ناشایست در زندان ها با آنها داشتن مثل ِ شکنجه و حبس های طویل المدّت و آنگاه دسته دسته قتل عام کردن ، سرانجام یک روزی سرنگونی آن حکومت را رقم خواهد زد ! هیچ تردید نکنید !

    2- تقابل رشد اقتصاد مبتنی بر بازار آزاد و اقتصاد سوسیالیستی

    غیر از رقابت های قضایی و مقداری هم نظامی ، در هیچ عرصه ای آنچه که در صنایع خرد و کلان سازمان سرمایه ی غرب و به ویژه آمریکا تولید شد ، قابل قیاس با اجناس و تولیدات نظام سوسیالیستی ِ شوروی و اقمارش نبود .

    از قاشق و چنگال ، تا اتومبیل و دیگ و بشقاب و کاسه ! دلیل عمده اش ، نوع اقتصاد نظام سرمایه داری و مالکیت خصوصی بر ابزار تولید است .

    برای آدمی که راننده ی یک اداره است نحوه ی نگهداری اتومبیل شخصی خودش با اتومبیل اداره ( دولت ) خیلی فرق دارد و بی شک او از اتومبیل شخصی خودش بیشتر مراقبت خواهد کرد !

    در نظام سرمایه داری مقابل ساختارتولید هیچ کالایی نقطه گذاشته نمی شود و هر سال مقداری به کیفیت و فرم آن کالا افزوده می شود و این از جنبه های شاخص نظام سرمایه داری است ! که هیچ انسان شرافتمندی حق ندارد منکرش بشود ! حتا اگر این نوع آوری و آفرینش به خاطر پول باشد که هست !

    امّا در نظام سوسیالیستی وقتی فروش و بازار کالا مطرح نباشد ، چرا به کیفیت آن اهمیت بدهند ؟! اگر در 1917 و یا 1927 و حتا در سال 1957توجّه ی کافی نمی شد ، در سال 1967( میلادی ) باید توجّه می شد !!

    نظام سرمایه داری ، همه ی پتانسیل های یک انسان را برای ثروت آفرینی کشف می کند و انسان را راحت به حال خودش رها نمی کند ! طرف کارمند اداره است ، بعدازظهر می رود و در یک جای دیگر اضافه کاری می کند و موقع برگشت به منزل با اتومبیلش مسافر هم سوار می کند چرا چون به آنچه که دارد ، قانع نیست یا هنوز در داشتن و دارا شدن ، از نظر خودش به موقعیت ایده الی نرسیده است !

    به رغم سانسور شدید مطبوعات و رسانه ها ، دیوار آهنین و فیلتر گذاری در همه ی ارکان حکومتی جلوگیری از آزادی بیان و .... خبرهای شکوفایی اقتصاد ِ نظام سرمایه داری ، همه ی کشورهای سوسیالیستی از جمله شوروی را در نوردید . پس دیوار آهنین وسانسور و اختناق ، سرمایه ستیزی محض و عدم هم آهنگی تولیدات نظام سرمایه داری و سوسیالیستی ، از دیگر عوامل فروپاشی شوروی بود !

    رخوت ، سستی و بی علاقه گی به آینده هم در کشورهای شرق اروپا که از 1945 به بعد سوسیالیستی شدند ، بی داد می کرد !

    3- لشکر کشی به افغانستان

    اشتباه بزرگ سیاست گذاران کرملین ، اعزام نیرو به افغانستان بود . یعنی ادای آمریکا ی ویتنام زده را در آوردن یعنی سوسیالیسم را به یک کشور عقب افتاده ، خرافی ، قبیله ای ، تریاکی  و .... تزریق کردن که این خود تبدیل شدن به یک کشور سلطه گر همچون آمریکا بود . حکومت کارگری حق چنین کاری را ندارد ! حدود پانزده هزار کشته از ارتش مثلن کارگری و خسارات وحشتناک دیگر از جمله زیر سوال رفتن وجهه ی شوروی نزد دگراندیشان جهان ، از دیگر عوامل فروپاشی شوروی بود .

    4- عدم برگزاری انتخابات آزاد و دور از تقلب

    اصلن این اتفاق نیفتاد . زیرا که حکومت خودش را مدعی العموم ِ مطلق می دانست چه رسد به تقلب در انتخابات ! یک عده ای را از پیش حزب ، کاندید می کرد ، به مردم هم می گفتند بروید به اینهایی که ما می گوییم برای مجلس رای بدهید .

   5- شخصیت ضدبشری بوریس یلسین

   « میخاییل گورباچف » برای تصحیح نظام شوروی دست بالا زده بود و همه ی موارد فوق را بارها و بارها جلوی چشمان مردم شوروی در تلویزیون مطرح کرده بود و درصدد گزار از اقتصاد ِ تنبل و غیر پویای شوروی به اقتصادی پویا و زنده بود .اقتصادی که اواخر دهه ی شصت ، « تنگ شیائوپنگ » برای چین قایل شد . امّا « بوریس یلسین » از خشم مردم نسبت به آنچه در عرض هفتاد سال در شوروی اتفاق افتاده بود ، برای فروپاشی شوروی سود جست و نقش تمام عیارش را ایفا کرد و خائنانه اجازه نداد اصلاحات به کارش ادامه بدهد !

    6- قیام مجارستان و چکسلواکی و لهستان

    آنگاه که سرکوب مخالفین و سانسور و حتا کشتن معترضین بر حکومت آغاز می شود ،سوسیالیسم از مسیرش منحرف ، و می شود  « نوع روسی !»

    فقط یازده سال پس از استقرار حکومت سوسیالیستی در مجارستان ، یعنی در سال 1956 (میلادی )اعتراض و امتناع مردم از همان سوسیالیسم نوع روسی آغاز می شود و ارتش سرخ شوروی در ناباوری به بهانه ی اینکه دسته ای می خواهند حکومت کارگران را به امپریالیسم بفروشند وارد کار و زار شدند و کشور را اشغال کردند و جنبش مردم را سرکوب کردند !

    اکثریت مردم ، هر حکومتی را بخواهند ، هر حاکمی باید به آن خواسته تن دهد !!  هر نوع حکومتی !!

    در یک چشم به هم زدن ِ تاریخ ، یعنی دوازده سال بعد ، مردم چکسلواکی به رهبری « دویچک » قیام کردند . بار دیگر امّا ، بسیار با تردید و تاخیر ، ارتش سرخ شوروی کشور را اشغال و قیام را سرکوب کرد ! به بهانه ی باز هم عناد از حکومت کارگران و باج دادن به امپریالیسم و ...؟!

    آخر مگر کسی یا کسانی و یا حاکمان کشوری حق دارند وقتی مردمی حکومتی را نخواهند ، میل ندارند آن طور که حاکمان می گویند زندگی کنند ، حال اصلا ً به هر طرف که بخواهند بروند ؛ بیایند و با تیر و تفنگ مردم را سرکوب کنند ؟!

    آمریکایی ها این کاررا درکشورهای زیر سلطه ی خود می کردند ! کودتاهای پی در پی در ایران ، اندونزی ، بولیوی ، شیلی ، کنگو و .... امّا حکومت کارگری که حق ندارد مثل نظام سرمایه ، درنده خویی کند !

    بعد از چکسلواکی ، و در یک چشم به هم زدنی دیگر از تاریخ یعنی ده سال بعد و سال 1978 گدانسک و « لخ والسا » در لهستان ظاهر می شوند که این بار دیگر ارتش سرخ جرات نمی کند به میان بیاید و لهستان به واقع اوّلین کشوری می شود که از پیمان ورشو و اقمار ِ شوروی خارج می شود !

    آمریکایی ها البته به موقع دسیسه می کنند و « ژان پل دوّم لهستانی » را که ضد سوسیالیست ترین پاپ ِ تاریخ مسیحیت بود ، پاپ می کنند تا به « لخ والسا » ، کمک بیشتری بشود !

    7- تانک ها در مسکو

    حالا در چشم به هم زدن ِ دیگری از تاریخ و در سال 1988 و پس از سه سال از رونمایی های بی شمار « گورباچف » از اشتباهات سوسیالیسم نوع روسی و از بیم خشم مردم از آگاهی های فراوان و تغییر بلامنازع فرایند و چهره کردن نسلی دیگر که حالا دهها سال است که از افتخارات دوران « لنین » و « استالین » ، بی خبر و بی اعتنا شده است . ارتش سرخ تانک ها را به خیابان ها ی مسکو می آورد .

    تانک ها در خیابان ها آنقدر می مانند تا دو سال بعد و در سال 1990 مردم کم کم به آنها نزدیک می شوند و شروع می کنند ، به نرمی با سرنشینان تانک ها که پیشتر خیلی از آنها وحشت داشتند ، صحبت کردن ، ُگل دادن و لبخند زدن !! و آنگاه که رضایت سرنشینان تانک ها را با ایما و اشاره جلب می کنند ، نزدیک می شوند و داخل شنی ِ تانک ها میله گرد می گذارند تا قادر به حرکت نباشند .

    8- تبعیض و فاصله ی طبقاتی

   در این سال ها طرفداری از سوسیالیسم و شوروی ، یعنی تنها کشوری که این اتفاق و آن اینکه حکومتی سوسیالیستی در آنجا برقرار شد ، دشمنان سوسیالیسم و سوسیالیسم به مثابه ی حکومتی برخواسته از دل ِ طبقه کارگر ودهقان ، آن چنان بر این حکومت تاختند که البته با دروغ پردازی های کلیشه ای به ویژه بخش مذهب ستیزی ، که خرد جمعی کشورهای غیر سوسیالیست را خوش آیند نبود که اگر بود ،در سرتاسر کشورهای جهان حتا عربستان سعودی ، مردمانی دم از سوسیالیست نمی زدند !قدرتمندترین این حزب در فرانسه و پرتغال و اسپانیا و ایتالیا شکل نمی گرفت !یک حقیقت مسلم و بلامنازع در این واژه ی سوسیالیسم نهفته است و آن        « حکومت ِ مردم بر مردم » است !

    شوروی به دلیل گسترده گی خاک و انبوهی جمعیت تا پیش از جنگ جهانی دوّم یعنی در مدّت بیست و هشت سال ، آنقدر به تعالی رسید که توانست مقابل امپریالیسم قد علم کند و آن یک روی سگانه ی سرمایه داری ، یعنی فاشیسم ، برای درهم کوبیدنش پس از سال ها تدارک جنگ ، بالاخره به جان سوسیالیسم جوان شوروی افتاد ! اگر چه طومارش توسط سوسیالیسم شوروی درهم پیچیده شد امّا ، اساس و بنیان های سوسیالیسم شوروی را از هم پاشید ! و حکومت کارگران که در اختیار هیچ کارگری نبود و جماعت روشنفکر ِ طرفدار کارگر آن را اداره می کردند ، پس از الحاق کشورهای شرق اروپا به اردوگاه خود ، گرفتار معضلی ناخواسته شدند آنقدر که احیای سوسیالیسم زخمی شده از جنگ جهانی دوّم نه اینکه به تاخیر افتاد که حتا درپاره ای از جمهوری های شوروی به فراموشی سپرده شد.

    دریافتن نوعی از ساختار اقتصادی که بتواند با غول نظام سرمایه داری به مقابله و مسابقه بپردازد ، به فراموشی سپرده شد زیرا که مردمان کشورهای شرق اروپا ، از آنچه که نظام سوسیالیستی برای آنها به ارمغان آورده بود ، ابراز نفرت می کردند !

    « مائو تسه تنگ  »  ، پیش از مرگش چه بلایی بر سر « تینگ شیایوپینگ » که خواستار اقتصادی پویا برای مبارزه با اقتصاد سرمایه داری بود نیاورد ! در مستراح زندانی اش کرده بود .

    جهان سرمایه  غول آسا بازار فروش کالاهایش را در همه ی جهان غیر سوسیالیست در اختیار داشت و روز بروز چاق تر و گنده تر می شد و جهان سوسیالیسم با کهنه ترین و ابتدایی ترین امکانات زیستن دست و پا می زد ! غیرتی هایش هم می گفتند :« قاشق قاشق است چه استیل چه آلومینیومی ...!!» فاصله و تبعیض        طبقاتی یعنی یک طرف دنیا به مردم یک جور و آن اینکه بسیار در رفاه و با امکانات مدرن زندگی می کنند و طرف دیگر به خاطر پای بندی به نوشته های ایدئولوژیکی قرن نوزدهمی و مثلن آرمان های طبقه ی محروم در فقر مطلق بسر ببرد !

    دیوار آهنین و سانسور و فیلتر در پراکنش ترقی انسان و هر جای جهان بی تاثیر است ، این نوع خبرها، روی بال رفت و آمدهای بین کشورها قرار دارد غیر از میلیون ها دلاری که هر سال امپریالیسم مبتنی بر بازار آزاد  موفق تر از اقتصاد سرمایه ستیز سوسیالیستی است !!

    سوسیالیسم چنان سرمایه را به سمت نابودی می برد که غافل می شود ،اگر که سرمایه ای نباشد ، آن وقت دنیا به چه درد می خورد ؟! انسان چرا کار می کند . چرا زنده است ، چرا زندگی می کند .

    حاصل اکنون سرمایه ی کشور ما « ایران » ناشی از کار و تلاش در هزار و پانصد ساله ی این مردم است .هیچ مکتبی حق ندارد این سرمایه ی هنگفت را با خاک یکسان کند ، چون طبقه کارگر و هر طبقه ی مردم حق دارند برای احقاق حقوقشان از صاحب سرمایه حزب تشکیل بدهند ! امّا اگر صاحب قدرت بشوند حق ندارند بی پروا به جان سرمایه و سرمایه دار بیفتد !

    مردم را در فقر ِ مطلق شریک کردن !! که هنر نیست !

    منظور از تبعیض و هر فاصله ی طبقاتی ، تفاوتی است که بین انسان های کشورهای مختلف پدید می آید ! داخل کشورها که جای خود دارد ! در شوروی اعضای حزب کمونیست از سایر مردم بهتر زندگی می کردند ! که خود یک طبقه ای شده بودند !

    به رغم چاپ هزاران جلد کتاب در عرصه ی تعالی فرهنگ و دانش مردم ، موسیقی ِ خالتور و مستهجن ِ غربی به شدّت در شوروی رواج داشت .

    کسانی که بعد از بهمن 1361 ( خورشیدی ) ، از بیم حبس و مجازات های دیگر به جمهوری آذربایجان گریخته بودند ، می گفتند  وقتی کسی از اقوام ِ یک مسئول حزب کمونیست فوت می کرد ، به ما می گفتند : بیایید سر ِ خاک قران بخوانید ! زیرا که خواندن ِ قران را بلد هستید !!

    و اینان چنان از وضعی که در آذربایجان بود ، به تنگ آمده بودند که گاهی دست به خود کشی می زدند !

    پانزده سال بعد از فروپاشی ، وقتی سفری به چند کشور برخاسته از فروپاشی داشتم ؛ هنوز رکود ، رخوت و بی حوصلگی بی داد می کرد .

    حجم سرمایه چه دولتی و چه خصوصی جمهوری آذربایجان ، غیر از تاسیسات نفتی باکو ،قابل قیاس با سرمایه ی دولتی و خصوصی شهر تبریز نبود ! اندوخته ای بسیار اندک و جاده هایی که تازه بدون زیرسازی ِ اساسی ، داشت اسفالت می شد ! و الان در همان جمهوری آذربایجان استقلال یافته ، هر روز دهها نوار پرچم برای افتتاح کارخانه و کلوپ و مجتمع مسکونی و .... قیچی می شود !

    سوسیالیسم برگرفته از آثار «کارل  مارکس » و « فردریک انگلس » جوامع فقر و نکبت زده ی همان دوران ، حال چند سال بالا یا پایین تر را بر می تابد !

    جهان اکنون که به شدّت بر اثر کار طاقت فرسای انسان ، ثروتمند شده را اصولی دیگر بر می تابد که باید کشف شود !اصولی که مبتنی بر تامل سوسیالیسم با سرمایه باشد ، نه نابودی سرمایه تا سوسیالیسم بماند !

    امروز پاره ای از سوسیالیست های سابق ، خود ، آن چنان صاحب مال و منال شده اند که خودشان را انقلابی دیگر واجب شده است . امّا در نهایت گستاخی در محفل های خصوصی چنان از سوسیالیسم قرن نوزدهمی دم می زنند که آدم حیران می ماند!!

    این دوگانگی محض و این طرفداری از هر آن چیزی که در شوروی سایق فرو ریخت ، باید شرافتمندانه به دور ریخته شود تا همان اندیشه ی نوین که دقیقن مبتنی بر تامل با سرمایه است تحقق یابد . باید پای بند به دموکراتیک ترین انتخابات ها بود و سانسور و کیش شخصیت را به دور ریخت !»

     

 

    «  انوره دو بالزاک  » ، نویسنده نام آشنای فرانسوی که او را پیشوای مکتب رئالیسم اجتماعی در ادبیات می دانند ، زاده 20 مه سال 1779 میلادی در شهر  " تور "  و متوفی در 18 اوت سال 1850 میلادی در پاریس ؛ در سال 1839 میلادی در کتاب « خاطرات یک کشیش  دهکده  » چنین می نویسد : « .... خانواده  همواره پایه  جامعه باقی خواهد ماند .... »

 

آپلود عکس

 

نه ،  بیخود نیست ....

*

بالا بلند ِ من

صدایت رسا

چشمانت نرگسین

لبخندت به شکوفایی غنچه

ابروانت ،  کمان ِ آرش

قرمز پوش

با زمین گام برمی داشتی ،

نه ؟

اتفاقی نیست که دوستت دارم ....

 

"  سیاوش رضازاده  –  رشت  "

پنجشنبه 23 مردادماه  1393 خورشیدی 

 

 

آپلود عکس

 

    اشاره :در خردادماه سال 1394 خورشیدی « حمید رضااکبری -  شروه »  ، شاعر ، نویسنده  ، محقق ، پژوهشگر و منتقد اجتماعی زاده ی سال 1349 خورشیدی در « احمد آباد ِ بندر ِ آبادان » گپ و گفتی با شاعرو هنرمند گیلان زمین « الناز عظیمی » انجام داده است و متعاقب آن ، این گپ و گفت در ساعت 10 و بیست و دو دقیقه روز سوّم خردادماه سال 1394  درسایت خبری « وستا » - پایگاه تخصصی هنر و هنرمندان ایران ، منتشر گردیده است . بنا به اهمیّت موضوع ، این گپ و گفت  را به آگاهی مخاطبان ِ محترم وبلاگ « در انتظار بهار » می رساند.  باشد تا مفید فایده قرار گیرد . 

آپلود عکس

    شناسنامه ی من بوی زمستان سال 1367رشت را می دهد. اصالتن آذری ام و از سن ۲۰ سالگی نوشتن برایم جدی شد و اولین مجموعه شعرم به نام ” باران شعرهایش را عاشقانه تر می سراید ” توسط انتشارات شاملو ( مشهد ) در تابستان ۱۳۹۳ منتشر شد. دارای مدرک کاردانی نرم افزار و به سازهای سنتی علاقه مندم و هنرجوی دوره ی عالی سه تار هم هستم.

1) شعر در روند تحول جامعه چه نقشی میتواند داشته باشد ؟

شعر خوب می تواند با بلوغ فکری شاعر مسیر هدایت جامعه را مشخص کندو نقش بسیار موثری در رشد تربیت اخلاقی افراد جامعه داشته باشد. از گذشته شعر با هدف خاصی گفته می شد، شعرهای پند و اندرز وظیفه ی اخلاقی و شعرهای حماسی برای جنگ و … که برای ثبت تاریخ به مورخان کمک می کرد و یکی از عوامل زنده ماندن وقایع تاریخی هم می باشد. البته بادر نظر گرفتن شباهت های موجود بین شعر و مردم می توان این گونه نتیجه گرفت که هرچه شعر در تحول و تطور ادبیات معاصر تاثیر گذار باشد به همان مراتب نیز می تواند احتمال لغزش نیز داشته باشد.

2)شعر امروز گیلان را چگونه می بینید؟

ساختار شعر امروز گیلان با شعر در استان های دیگر و حتا پایتخت ” تهران ” کم و بیش به راه خود ادامه می دهد. شکل و محتوی شعر امروز گیلان ، رستاخیز سبزی ست که همواره می کوشد تا از باب نشانه شناسی، تصاویر ، و…سازگاری خودرا با سایر فضاهای موجود در ادبیات معاصر نشان دهد.

    چنانچه شاعران بزرگی از همین سرزمین برخاسته اند و در تحول شعر معاصر پیشتاز بوده اند .
حضور ُ پررنگ شاعران پیشکسوت و شاعران امروزامثال ِ هوشنگ ابتهاج( ه.ا.سایه ) ، محمّد شمس لنگرودی ، رحمت ( عبدالعلی ) موسوی گیلانی ، کاظم سادات اشکوری ، عنایت اله نجدی سمیعی ،بهمن صالحی ،  علی اکبر مرادیان گروسی ( بوسار ) ، محمّد بشری ، محمّد فارسی شیجانی ، تیمور گورگین چولابی ، سیاوش رضازاده ، روشنک مرادیان گروسی ، محسن بافکر لیالستانی ، کریم رجب زاده ( وفا ) ، سیّد محمّد رضا روحانی ، رضا مقصدی ، محمود تقوی تکیار ، حافظ موسوی ، اکبر اکسیر ، مهدی شادخواست ،  زهرا پورکار ، غلامرضا مرادی صومعه سرایی ، محمّد ابراهیم ملکی قاضیانی ، زهرا سیاوش آبکنار ، محسن آریاپاد ، ابراهیم شکری ، محمّدتقی بارور انزلی ، محمّد حسین مهدوی ( م. موءید ) ، پیمان نوری ، مسعود (علی) بیزار گیتی ، مهرداد پیله ور خمامی ، محمّد محمّدی بندری ، طاهره شارمی ،  کبری ( سکینه ) پاریاو ، معصومه ( الهام ) کیانپور ، محمّد امین برزگر ، محمّد رضا اصلانی ، مهدی اخوان لنگرودی ، سیّد علی ( منصور ) میر باذل ، عبدالرضا رضایی نیا ، نادر زکی پور لنگرودی ، علیرضا فانی ،حسین فدایی ، غلامحسن عظیمی ، نادر نیک نژاد ، مسعود پورهادی خمامی ،قدسی قاضی نور لنگرودی ، محمّد حسین خدایاری و بسیاری دیگر که اکنون نام شریفشان را در خاطر ندارم در انجمن های متعدد ادبی حضور ی فعال وچشمگیری در این راستا دارند.

   علاوه بر این انجمن های ادبی دولتی( ادارات ارشاد اسلامی ) و خصوصی ( انجمن مهرورزان گیل ، خانه فرهنگ ، یاران دوشنبه رشت و غیره ) نیز پابه پای ادبیات معاصر پیش می روند که این می تواند باز تاب های فرهنگی و مفاهیم اجتماعی که گاه با اختلاف جامعه در تعارض است و یا گاهی در یک زبان مدلول و مفهوم واژه های متفاوت در مناطق مختلف خود در دگرگونی ادبیات نقش بسزایی بر عهده دارد.

3)ایا اعتقادی به تقسیم بندی در شعر به ده های مختلف دارید؟

   بررسی و پژوهش در عرصه های ادبی در قوم و ملتی حایز اهمیت است. اما به هیج وجه نمی شود انکار کرد که آیا شعر خوب می تواند با تقسیم بندی به انواع آن روابط بینابینی شعر را با آینده تضمین کندیا خیر! برای تقسیم بندی شعر تعاریف متعددی ارائه شده که هر کدام در جایگاه خودش می تواند منجر به پیوستگی یا گسستگی شعراز این تقسیم گردد.

4)ساده نویسی در شعر چه جایگاهی می تواند داشته باشد،ایا اعتقادی به این موضوع دارید ؟

   ساده نویسی بر تاثیر و تاثر ادبیات صحه می گذارد. بعضی ها معتقدندکه ادبیات ساده در ادراک مخاطب ماندگار می شود و برعکس شعر دیر هضم نمی تواند آن تاثیر را داشته باشد،چرا که در بررسی روابط متقابل آن دو، مخاطب دست به گزینشی می زند که جنبش ها و شیوه های ادبی را به شکل فراگستر بر عهده می گیرد و هیچ نیازی نمی بیند که شعر ازساختار هنری – ادبی یا مقایسه آن به زبان مشترک است که ازحلاوت درونی نیز محظوظ گردد.

5)مولفه های یک شعر خوب از منظر شما چه می تواند باشد؟

   یک شعرخوب باید در سیر روابط عاطفی و پیوندهای ادبی، جان بخشیدن به روح و روان ، وصول به ادراک از طریق شناختن عنصرهای واقعی ازهویت خالصی برخودار باشد. رسالتی که شاعر دراین دنیای فراگستر بر عهده گرفته خود منظرگاه عمیقی ست که می تواند سیر نگاه مخاطب را به بدترین یا بهترین شکل ممکن تغییر دهد. شاعر با شعور نبوت همراه است و شعر ودیعه ی مقدسی ست که بایستی به سر منزل مقصود برسد.

6)ساختار شعر معاصر را بر چه مبنایی می بینید ؟آیا توانسته در حوزه شعر مدرن خودش را به خوبی معرفی کند ؟

   ساختار شعر معاصر نیز مثل اشعار کلاسیک است و با در نظر گرفتن شباهت های موجود بین آن دو می توان نتیجه گرفت که هر دو برای رسیدن به هدف ،حقیقتی فراتر جسته و قصد داشته اند در ترویج معنویت، روحیه انسانیت، عشق، صلح و… رابه همنوعان خود گوشزد نماید. درست مثل یک فیلسوف و عارف رفتار می کنند. اما موجب برداشت های متناقض نیز می شود. به هرحال شعرهای امروز ی با ذائقه ای امروزی تر بیشتر و عمیق تر می تواند برای مخاطب لذت بخش باشد.

7)فکر نمی کنید زمان شعر های کوتاه به سر آمده است ؟چرا در مجموعه تان روکردی به کوتاه نویسی دارید ؟

   سرودن شعرهای کوتاه و بلند به طبع و علایق سراینده مربوط می شود و این اشعارطبق سلیقه های متفاوت می تواند موافقین و مخالفین خود را داشته باشد. البته چه در شعرهای بلند و چه در شعرهای کوتاه آنچه اهمیت دارد رعایت اصول اولیه ی شعر است. در عصری که زمان مثل برق می گذرد و کار و زندگی در دوشادوش هم قرار گرفته اند به طور حتم اشعار کوتاه برای دنیای امروز مناسب تر است. شعرهای هایکو ، سه گانی ها ، طرح ، پریسکه و… می تواند ارمغانی برای بشر امروز باشد.

8)شعر انقلاب توانسته خودش را بر جریانهای ادبی همسو با خودش موفق نشان دهد ؟

   شعر انقلاب ، دفاع ، جنگ ، آیینی همه و همه در یک راستا پیش می روند. هر چه مضامین با همدیگر فرق می کند اما دلیل بر آن نیست که راهش جدا از سایر مقوله هاست. هرکدام عاطفه ، احساس ، اندیشه , عشق و… رادر متن خود می پروراند.

9)تعریف تان از این واژه ها چیست ؟

گیلان : بهشت ایران.

نصرت رحمانی : چهره ی سرشناس شعر نیمایی.

ازگیل :خرمای گیلان.

شروه خوانی : مهم ترین آهنگ و سوز و ساز جنوب است.

کتاب :دوستی که در قبال اطلاعاتی که می دهد هیچ چشم داشتی ندارد.

شاعر :شاعر باید حس و تخیل خود را در شعر بگنجاند.

جامعه :مجموعه ای از انسان ها با علایق و شخصیت های مختلف.

الناز عظیمی :در ابتدای راه نوشتن و یادگیری از اساتید.

شعر دموکراسی:

ناشر:

آزادی بیان :حق انتقاد از رفتار دیگران.

10) در آخر اگرحرفی دارید؟

از این که این گفتمان صمیمانه را فراهم آوردید بسیار سپاسگزارم.

 

    جدید ترین اثر ِ منتشره از سوی شاعرو هنرمند مطرح این مرز و بوم  « طاهره شارمی » زاده ی 21 بهمن ماه سال 1330 خورشیدی در بندر مه آلود انزلی به نام « غروب » از بهار سال 1394 به بازار نشر عرضه گردیده است .

« تو هم »

چه شیرین می شود وقتی ، رها از درد می گردی

و تلخی می رود از خاطرت ، تا  مرد می گردی

تمام لحظه ی بن بست ها را ، بشکنی بی درد

به روی هر چه نامردان ، کمی خونسرد می گردی

صدف ها آوری ، از عمق ِ دریا های هستی بخش

ولی در این گذر ، دنبال ِ هم آورد  می گردی

بگیری دست های خسته جان هایی ، که در بندند

کنار هر حصاری ، مثل ِ یک شبگرد می گردی

فروپاشی حصارانی ، که بی پایان و پایان اند

تو هم با درد های « طاهره » همدرد می گردی .

( غروب – صفحه ی 18 )

    « ارسطو » ، زاده ی سال 384 و متوفی در 322 پیش از میلاد ، نخستین کسی است که به شیوه ای منطقی در باره ی « نقد » سخن گفت . کتاب " بوطیقای شعر " ، یکی از آثار اوست .         « ارسطو »در کتاب « در باره ی هنر شاعری » چنین می نویسد:« .... هنرمند باید ... چیزها را ... به صورتی که بودند یا هستند ، یا به صورتی که گفته شده یا به تصور آمده اند ... نشان دهد .»

« ساز ِ غزل »

در کنج ِ لب هایم غزل ، تا جور گردد

با هر ردیف ِ خنده ام ، مسحور گردد

ترجیع بندی می شود آغاز ، از نو

با مثنوی ها ، همنشین ِ نور گردد

با نغمه ی عشّاق ، لب خواند دوبیتی

تا هم ردیف ِ تار و هم تنبور گردد

خواند نوای ِ واژه های شعر و مستی

وقتی که با آهنگ ِ دل ، مسرور گردد

ساز ِ غزل ، ساز ِ ردیف ِ عشق - دارد

آن جا تمام ِ واژه اش ، مستور گردد

هر جا رباعی ، جام ِ دست ِ شاعران شد

دنیای ِ شعر ِ قطعه ها ، مشهور گردد

منظومه های گیلکی ، ُگل می کند – چون

با « طاهره » ، تا وارد ِ هر سور گردد.

( غروب – صفحه ی 39 )

    در صفحه ی سوّم کتاب ِ « غروب » تحت عنوان پیشگفتار چنین آمده است :

« مجموعه غروب ، شامل گزیده ای از سه کتاب سروده شده در سال 1393 است . اوّل کتاب ِ " سکوت ِ دلتنگی ها " در برگیرنده ی غزل ها . دوّم کتاب ِ " بی رنگی رنگ ها " در برگیرنده ی شعرهای آزاد و .... ، سوّم کتاب ِ " بی قراری " در برگیرنده ی مثنوی و دوبیتی و رباعی ها و ...

از آنجایی که هزینه های چاپ ِ کتاب و صحافی آن افزایش یافته است لذا ، تصمیم بر این شد که این دفتر با نام ِ " غروب " ، گزیده ای از سه کتاب باشد . مجموعه غروب ، ضمیمه مجله " آوای گیلان " فروردین ماه 1394 می باشد .»

« دوست دارم »

من تو را اندازه ی یک عشق ِ زیبا ، دوست دارم

مثل ِ  آواز ِ  خوش سوز ِ  ُ گلپا ، دوست دارم

تار ِ شهناز و جلیل و ذوالفنون و حافظی  را

با صدای ِ دلکش و شور ِ پریسا ، دوست دارم

دف زنان ِ عاشق و بربط  زنان ِ  با صفا  را

با رهی ، با عارف و با شعر ِ شیدا ، دوست دارم

دوست دارم نی نوازد ، شور و حالِ ِ سینه ی من

باربد را در دل ِ  چنگ ِ  نکیسا ، دوست دارم

بی قراری های ِ الماس ِ شب ِ مهتاب گون اش

در دل ِ صوت ِ بنان و سوز ِ شیوا ، دوست دارم

عود وقتی می نوازد ، گوشه ی عشّاق ، گویم

شعر ِ نوّاب ِ صفا ، درنای ِ  ُسرنا ، دوست دارم

دل که زد  ُعقده گشا را ، َهمره ِ قانون ِ سیمین

نغمه های لحن ِ عشق ِ ساز ِ  ُکرنا ، دوست دارم

« طاهره » سنتور ِ زیبای صبا ، با مویه گوید

گوشه ی راز و نیاز و روح افزا ، دوست دارم

گوش کن ای عشق ، ای آوای ِ ساز ِ یار ِ عاشق

عاشقان را در دل ِ صوت ِ خوش آوا ، دوست دارم .

( غروب – صفحه ی 42 )

 آپلود عکس

    « طاهره شارمی » ، انسانی چند وجهی است . او شاعر است . نقاش است . خطاط است . عکاس است . خوش نویس است . با سایر هنرهای مدرن شامل گرافیک ، موسیقی ، آشپزی و .... آشنایی قابل درکی دارد . ُ طرفه آن که از ارتباط خوبی با محافل ادب و هنر گیلان زمین برخوردار بوده و اهل ِ سفر است . جامعه و مردم ِ میهن عزیزمان " ایران " را به خوبی می شناسد.جناب ِ ایشان در ذیل ِ عکس ِ خود در پشت کتاب ِ مجموعه ی اشعار ِ « غروب » ، چنین سروده است :

غروب ِ بی پایان ِ  ُسفره

در انتظار ِ قرص ِ نانی ست

تا با انار ِ ترش ِ درخت ِ همسایه

ضیافت ِ ماندن را به تماشا بنشیند .

    اکنون زوج هنری « طاهره شارمی » و مهندس « فرامرزکوچکی زاد » در عرصه های متنوع هنر و ادب گیلان زمین ، عناصری آگاه و فعال بوده و یکی از نمادهای این فعالیت با همکاری دکتر « حسن دادرس » و مساعی بی دریغ شاعر و هنرمند خود ساخته « محمّد حسین خدایاری » برگزاری مرتب و منظم جلسات هفتگی « یاران دوشنبه رشت » و چاپ ماهنامه ی « آوای گیلان » و .... می باشد .

« سیاوش رضازاده  -  رشت »

پنجشنبه 15 مردادماه سال 1394 خورشیدی

 

 

         « من معتقدم : هیچ چیز ارزشمندی به راحتی به دست نمی آید .  

       " کار  " ،  " کار ِ ادامه دار " و " کار ِ سخت " ، تنها راه رسیدن به  

       نتایجی است که دوام می آورد . » 

 

 آپلود عکس

"  مادر ! "

 

 مادر ،

به فرزندانت بگو

زمان ،

تازه شکوفا شده است

من از خشم

چون  عَشَقه ، بخود پیچیده ام

و نبردهایی هست

در آن ، پیروز شدن معجزه است !

من امّا ،

                        امیدوارم . 

 

 

"  سیاوش رضازاده  -  رشت  "

آدینه 25 مهرماه 1393 خورشیدی

 

"  خانم دکتر نوال  السعداوی  " ، نویسنده ،  فعال اجتماعی ،  مدافع حقوق بشر ،   پزشک ِ مصری ، زاده ی 27 اکتبر سال 1931 میلادی مطابق با سال 1310 خورشیدی  ، چنین می نویسد : " .... برای انسان ،  خواه زن و خواه مرد ،  هیچ چیز خطرناکتر از ندانستن حقیقت و اوهام نیست ..... زندگی و نیازهای حیاتی مردم در اساس به اقتصاد وابسته است نه به اعتقادات و اخلاقیات ...."

 

آپلود عکس

« طواف ِ ُگل ِ ُسرخ »

صدای آفتابی تو

به نرمای

پرواز ِ پروانه ها ست

در زلالی ی آبشار ِ آینه

در " طواف ِ ُگل ِ ُسرخ "

آه

تشنگان

- زلال ِ آفتاب را

جرعه ای .

« سیاوش رضازاده  -  رشت »

آبان ماه ِ سال ِ 1389 خورشیدی

 

    « محمّد تقی بارور » زاده ی 27 خرداد ماه سال 1304 خورشیدی در غازیان بندر مه آلود انزلی ، شاعر مردمی که همواره با توجّه به مسایل اجتماعی و طبیعی پیرامون خود ، دست به سرایش    « شعر» می زند ؛در روز سه شنبه دوّم تیرماه سال جاری ، آخرین غزل سروده ی خود را از سر ِ لطف و مهربانی  ِهمیشگی اش ، به نگارنده اهدا نموده است .

    از جناب ایشان،علاوه برعمری  ُپربار همراه با عشق عمیق به انسان ، طبیعت ، محیط زیست وهویت تاریخی، سه کتاب تحت عناوین 1) نازوک لافند 2) بالون صارا3) کولهام ، زنگه آب ، محیط زیست ، به زیور چاپ آراسته گردیده و به بازار نشر روانه شده است .

آپلود عکس

 

    « محمّد تقی بارور » ، از جایگاه ویژه و ارزشمندی در میان مردم گیلان زمین ، خاصه مردم بندرانزلی برخورداراست .ُطرفه آنکه از ساعت هفت بعدازظهر چهارشنبه 27 خرداد ماه سال جاری در محل سالن اجتماعات اداره ارشاد اسلامی بندرانزلی واقع در میدان مالا – خیابان معلم ، با حضورو استقبال کثیری از فرهیختگان ، شاعران، نویسندگان ، اهل اندیشه و قلم ، مردم هنردوست بندرانزلی و بعضی از مقامات دولتی ، جشن نودمین سالروز تولد « محمّد تقی بارور » ، به خوبی و شادمانی برگزار شد .

    در این جشن ، علاوه بر سخنرانی و شعرخوانی دوستداران ِ ایشان ، آقای « ناصر وحدتی » شاعر ، نویسنده ، خواننده ، پژوهشگر موسیقی و روشنفکر گیلانی ( زاده ی 12 تیرماه  سال ِ 1326 خورشیدی در روستای لیش شهرستان سیاهکل ) ضمن بیان خاطرات خود با « محمّد تقی بارور » ، چند ترانه به زبان گیلکی ( ماری زبان ) اجرا نمود .

 

آپلود عکس 

 

« ُگل ِ فرهنگی گیلانی »

تقدیم به حضورمبارک دوست گرانقدر: جناب آقای سیاوش رضازاده

ُگل ِ فرهنگی گیلانی ، باور کردم

ُگل ِ خوش رنگ بهارانی باور کردم

مهرورزی تو که بر کسی پوشیده نبود

مهربان ، ساکن کوی محرومانی باور کردم

راه تو ، هرقدمت ، راه تهی دستان است

شب ، بی تاب ِ یتیمانی  باور کردم

هر ُگلی  سر برآورد ز تالاب  برون

نگران ِ  ُگل ِ نیلوفرانی باور کردم

اشتباهات زمانه را نباید بخشید

زیستگاه صلح جهانی ، باور کردم

گر که لشکرغم بسویت هجوم آوردند

اشک ِ چشم ِ چشمه سارانی باور کردم

آخرین لحظه ی دیدار ،چقدر سخت گذشت

اینکه دور از همه ی یارانی باور کردم

بارور ، هر دم از این باغ نسیمی خوش آید 

ُگل ِ  فرهنگی گیلانی ، باور کردم .

« محمّد تقی بارور ، سه شنبه 1394/4/2 »

 

   اشاره : « نشریه ِ تخصصی شعر ِ یانوس » ، در تاریخ 11  

اسفند ماه سال  1393خورشیدی اقدام به درج شعری با عنوانِ

« بازجویی یک خوب» از « برتولت برشت» ( 1956– 1898 ) ،  

با برگردان ِ خانم « گلاره جمشیدی » نموده است ؛ که در ذیل   

به مخاطبان محترم وبلاگ « در انتظار ِ بهار » تقدیم می گردد .  

  

Bertolt-Brecht.jpg  


«بازجوییِ یک خو 
ب»

برتولت برشت 


برگردان: گلاره جمشیدی 

یه قدم بیا جلو: 
ما شنیدیم تو آدم خوبی هستی
کسی نمی‌تونه تو رو بخره
امّا رعد و برقی که به خونه‌ها می زنه رو هم
کسی نمی‌تونه بخره
سر حرفی که زدی می‌مونی؛ چه حرفی زدی؟
رو راستی و عقیده‌ت رو رک و پوست‌کنده می‌گی؛ کدوم عقیده؟
شجاع هستی؛ در مقابل کی؟
عاقلی؛ واسه کیا؟
منافع شخصی‌ت رو در نظر نمی‌گیری
پس منافع کی رو در نظر می‌گیری؟
دوست خوبی هستی
واسه آدمای خوب هم دوست خوبی هستی؟
حالا به ما گوش کن:
می‌دونیم تو دشمن مایی
به خاطر همینه که الان می‌ذاریمت سینه‌ی دیوار
امّا با توجّه به شایستگی‌ها و خصوصیات خوبت
می‌ذاریمت جلوی یه دیوار خوب
و با یه گلوله‌ی خوب
از یه تفنگ خوب بهت شلیک می‌کنیم
و با یه بیل خوب دفن‌ات می‌کنیم
توی یه خاک خوب!


 
 

   بنا به دعوت ِ اداره کل بهزیستی استان گیلان ، در ساعت ِ هشت و نیم صبح ِ روز پنج  شنبه سوّم اردیبهشت ماه سال 1394 خورشیدی  در حضور ِ شاعر و پژوهشگر ِ پیشگام « علی اکبر مرادیان گروسی – بوسار»،« روشنک مرادیان گروسی » ، « طاهره شارمی » ، مهندس « فرامرز کوچکی زاد » ، « فرامرز انصاری – پویا »  ،    « بدیع اله شبان » ، « ذبیح اله شبان »، « محمّد بشری »  ،   « زهرا علیزاده »،« میر شمس شکوهی راد» ، « زهرا سیاوش آبکنار »، « ابراهیم ُشکری » و.... در انتظار ِ حضورِِِ ِ سایر فرهیختگانی که در نگارش و تهّیه ِ نشریه ِ « ویژه نامه ِ هشتمین همایش ِ قدردانی از خیّرین ِ استان ِ گیلان – اسفند ماه سال 1393 » درسالن اجتماعات « بنیاد ِ فرزانگان ِ امید گیلان » بودیم که سردبیر ِ ماهنامه ِ    « ره آورد گیل -  هوشنگ عباسی » با در دست داشتن ِ انبوهی نشریات ِ وابسته به « انجمن ِ مهرورزان ِ گیل » به جهت ِ ایجاد ِ کتاب‌خانه ِ  « بنیاد ِ فرزانگان ِ امید گیلان » وارد شدند . ایشان با لحنی غمگین خبر ِ در گذشت ِ یکی از بنیان‌گزاران ِ انجمن ِ مهرورزان گیل  « مهندس احمد محامد » ( زاده ی  سال  1307 در بندر انزلی، متوفی در سوّم اریبهشت ماه سال 1394 در رشت ) را اعلام کردند. همه‌ی حاضرین در جمع ، غمگین شدند و من امّا ، بغض گلویم را گرفت.  

 آپلود عکس

  احساس کردم تکلیفی از بیان ِ روایت ِ بخش کوچکی از زندگی انسان ِ بزرگی که در تمامی لحظات زندگی پُربار خویش آزاده و دیگری خواه بود، برعهده دارم و از این جهت بر خود واجب دانستم خاطراتم از جناب ِ ایشان را به روی کاغذ آورده و به اطلاع ِ دیگران برسانم.

    من ، ازابتدای ِ تابستان ِ سال ِ 1354 لغایت آخرین روزِ بهار ِ سال ِ 1357خورشیدی در« انتشارات نیما » واقع در خیابان امیری پاساژ فردوسی « آبادان »، مشغول به « کار » بودم . پس از قبولی درِ کنکورِِهمان سال دردانشکده ِ حقوق وعلوم سیاسی دانشگاه تهران، از اوّل تابستان ِ سال 1357 به مدیریت  ِ آقای « حسین نظری »  نسبت به افتتاح و « کار» در « انتشارات نسیم » ،  واقع در خیابان  ِ فخر رازی   « تهران » فعالیت داشتم. پس از وقایع ِ معروف به « انقلاب فرهنگی » در اردیبهشت ماه سال  1359 و متعاقب آن ،  تعطیلی دانشگاه‌ها ، به زادگاهم  « آبادان » برگشتم .

    درآخرین روز شهریور ماه سال 1359 خورشیدی، پس از تجاوز ِ نظامی ِ حکومت ِ وقت ِ عراق، به جنوب و غرب ِ میهن عزیزمان« ایران »، و بدنبال ورود  به دیار ِ آباء و اجدادی‌ام و اسکان در«رشت  » از اوّل ِ آبان ماه سال ِ 1359 خورشیدی، به‌عضویت شورای نویسندگان « هفته نامه‌ی گیله مرد » درآمدم . در نشریه‌ی گیله مرد، به‌دفعات ِ متعدد از سوی آقای « علی اکبر مرادیان گروسی – بوسار » صاحب امتیاز و مدیر مسئول « گیله مرد » ، در مناسبت‌های مختلف از فرهیختگان « گیلان همیشه سرفراز » ، ذکر ِ خیر می‌شد و بدون هیچ شک و شبهه‌ای در این ذکر ِ خیر، نام آقای « مهندس احمد محامد » ، به گوش ِ من می‌رسید .

   بعدها ، پس از تقویت فعالیت ادبی ،هنری « انجمن مهرورزان گیل »  و انتشار مجدد « هفته نامه‌ی گیلان ما » بنا به دعوت ِ آقای  دکتر« محمّد علی فائق » ، ازاوّل شهریور ماه ِ سال ِ 1378 خورشیدی، به‌عضویت شورای نویسندگان هفته نامه‌ی مزبور، درآمدم ودرجلسات هفتگی شورای نویسندگان «هفته نامه ِگیلان  ِ ما »، حضورا ً با آقای « مهندس احمد محامد  » آشنا شده که این آشنایی در همان جلسه ِ اوّل به دوستی صمیمانه کشانده شد .

آپلود عکس 

    از تابستان ِ سال ِ 1378 خورشیدی تا زمان ِ خاموشی ِ ایشان ، در محافل ، مجا ‌لس ، مراکز علمی و دانشگاهی و مسافرت‌های علمی - فرهنگی و تفریحی متعدد، اعم از داخل ِ و خارج از استان، در کنار ِ ایشان بوده‌ام .

    من، « مهندس احمد محامد  » را فردی اهل ِ  قلم که معتقد به اصول ِ اخلاقی وعلمی است، می‌شناسم. جناب ِ ایشان دارای فضایل ِ انسانی ، پای‌بند به اندیشه ، خَرد و منطق بود . صرف‌نظر از برخورداری ایشان با فلسفه‌ی علمی ودرعین حال، علاقه‌ی وافری به میهن عزیزمان « ایران » داشت. بدیهی است که عشق ِ ایشان به  " گیلان" و خاصه به " حفظ ِ محیط زیست "  و اوضاع واحوال « آب و هوای » آن، اوصاف دیگری داشته باشد .

    در کارنامه‌ی « مهندس احمد محامد » ، سلسله مقالات ِ  «گرما ادامه دارد  »، منتشره درهفته نامه ی « گیلان ما »،  در سال‌هایِ 1379-1378و به‌ویژه گرد‌آوری و ترجمه‌ی کتاب  « لایه ِ  ُا ُزن – سپر حفاظتی حیات » ( اثر ِ گازهای  ُگلخانه ای در تغییر آب و هوای کره ِ زمین ) با ویراستاری استاد « احمد سمیعی گیلانی » منتشره از سوی « انتشارات گروه پژوهشگران ایران » به  سرپرستی مرحوم« ابراهیم اصلاح عربانی » در سالِ 1377 خورشیدی و مقاله‌ی منتشره از ایشان تحت ِ عنوان  « مسئله‌ی جهانی آب و آب ِ گیلان » در صفحات ِ 53 لغایت 68 کتاب ِ « گیلان مهر » ( مقالات ِ گیلان شناسی )، به کوشش زنده یاد « مصطفی فرض پور ماچیانی » در سال ِ 1388 خورشیدی ، مؤید ِ نکات ِ  پیش گفته  می باشد .

    نگارنده بر این امرتاکید و اصراردارد که زنده یاد « مهندس احمد محامد، انسانی فرهیخته، مهرورز، آرمان خواه و جهان شمول بوده است». یادش گرامی است ، گرامی‌تر باد !

« سیاوش رضازاده  - رشت »

« پنجشنبه سوّم اردیبهشت ماه سال 1394 »

 

    روز یک شنبه 23 فروردین ماه سال 1394 خورشیدی ، مصادف با اوّلین سال‌روز در‌گذشت ِ « مصطفی فرض پور ماچیانی » مردی از تبار  ِ علم ، صداقت و میهن‌دوستی می‌باشد.  

  به‌یاد بیاوریم که « میرزا علی اکبر خان دهخدا » ،درسوگواره‌ای که برای « میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل » یکی از شهدای صدر ِ انقلاب ِ ملّی- دمکراتیک مشروطیت ایران سروده بود، تأکید نمود :

.... یاد آر ،

ز شمع ِ   ُمرده ،

 یاد آر...!

    و در عین ِ حال زنده یاد « دکتر محمّد زهری » شاعر و اندیشمند  معاصر در شعر  ِ « به فردا » ، چنین سروده است :

.... به ُگلگشت جوانان ،

یاد ِ ما را زنده دارید ،

ای عزیزان ...!

    من امّا معتقدم ، پاس‌داشت ِ خوبی‌ها و زنده نگهداشتن ِ یاد ِ عزیزانی که اکنون در کنار ِ" ما " نیستند ، یکی از وظایف ِ مبرم انسان نوین است . به همین جهت بر خود واجب دانستم خاطراتم را که از این « انسان ِ فرهیخته ، مهرورز وگیلان پژوه » دارم به روی کاغذ آورده و به اطلاع ِ دیگران برسانم.

    من ، ازابتدای ِ تابستان ِ سال ِ 1354  لغایت آخرین روزِ بهار ِ سال ِ 1357خورشیدی در« انتشارات نیما» واقع در خیابان امیری پاساژ  ِ فردوسی« آبادان »  مشغول به « کار » بودم . در آن‌جا بود که از طریق ِ نشریه‌ی دانشکده ادبیات ِ تبریز ، با نام  ِ آقای « مصطفی فرض پور ماجیانی » آشنا شدم .

    سال‌ها بعد ، پس از تجاوز ِ نظامی ِ حکومت ِ وقت ِ عراق به جنوب و غرب ِ میهن عزیزمان   « ایران » و متعاقب ورودم  به دیار ِ آباء و اجدادی و اسکان در  « رشت » ، از اوّل ِ آبان ماه سال ِ 1359 خورشیدی ، به‌عضویت شورای نویسندگان « هفته نامه‌ی گیله مرد » درآمدم . در نشریه‌ی گیله مرد ، به‌دفعات ِ متعدد از سوی آقای « علی اکبر مرادیان گروسی – بوسار » صاحب امتیاز و مدیر مسئول « گیله مرد » ، در مناسبت‌های مختلف از فرهیختگان ِ    « گیلان همیشه سرفراز » ، ذکر ِ خیر می‌شد و بدون هیچ شک و شبهه‌ای در این ذکر ِ خیر، نام آقای « مصطفی فرض پور » ، به گوش ِ من می‌رسید.

آپلود عکس

   بعدها ، پس از تقویت فعالیت ادبی ،هنری « انجمن مهرورزان گیل »  و انتشار مجدد « هفته نامه‌ی گیلان ما » بنا به دعوت ِ آقای  دکتر« محمّد علی فائق » ، ازاوّل شهریور ماه ِ سال ِ 1378 خورشیدی ، به عضویت شورای نویسندگان هفته نامه‌ی مزبور درآمدم و متعاقب آن ، برای حضور در جلسات ِ پنج شنبه‌ی اوّل ِ هرماه که در منزل ِ ایشان تشکیل می‌شد ، دعوت شدم . در جلسات ماهیانه‌ی « انجمن مهرورزان گیل » حضورا ً با آقای « مصطفی فرض پور ماچیانی » آشنا شده که این آشنایی خیلی زود به دوستی کشانده شد .   

   از تابستان ِ سال ِ 1378  تا زمان ِ  خاموشی ِ  ایشان ، در محافل ، مجا ‌لس ، مراکز علمی و دانشگاهی و مسافرت‌های علمی ، فرهنگی و تفریحی متعدد ، اعم از داخل ِ و خارج از استان ، در کنار ِ ایشان بوده‌ام .

آپلود عکس و فایل رایگان و دائمی

    من ، استاد « مصطفی فرض پور ماچیانی » را فردی اهل ِ  قلم که معتقد به اصول ِ اخلاقی و علمی است ، می شناسم .  جناب ِ  ایشان دارای فضایل ِ  انسانی ، پای‌بند به اندیشه ، خرد و منطق بود .علاقه‌ی وافری به میهن عزیزمان « ایران » داشت . بدیهی است که ، عشق ِ ایشان به " گیلان " و خاصه به " ماچیان " ، رنگ و لعاب  دیگری داشته باشد .

    در کارنامه‌ی استاد « مصطفی فرض پور ماچیانی » سلسله مقالات ِ « زبان و فرهنگ ماچیان » منتشره در نشریه‌ی دانشکده ادبیات ِدانشگاه تبریز، به سال ِ 1342 و مقاله‌ی « اشکور ، سرزمین ِ شگفتی‌های آفرینش » ، منتشره  در صفحات 254 و 278 کتاب ِ  « گیلان مهر – مقالات ِ  گیلان شناسی » به سال ِ 1390 خورشیدی ، مؤید ِ نکات ِ پیش گفته می باشد .

    نگارنده بر این امرتاکید و اصراردارد که زنده یاد « مصطفی فرض پور ماچیانی » ، انسانی فرهیخته ، مهرورز وگیلان پژوه بوده است. یادش گرامی است ، گرامی تر باد !

 

« سیاوش رضازاده  -  رشت »

دوشنبه 17 فروردین ماه سال ِ 1394

 

 

    اشاره :

    نخستین جشنواره زبان ِ مادری « گیلان ِ زاکان » از ساعت 30/15 لغایت 30/20 روز شنبه دوّم اسفندماه سال 1393 خورشیدی ، برابر با 21 فوریه سال 2015 میلادی « روز جهانی زبان ِ مادری » از سوی   " سازمان فرهنگی ورزشی شهرداری رشت "  ، در محل مجتمع خاتم الانبیاء اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان رشت ، برگزار شد .

    هدف از برگزاری این جشنواره  : جلوگیری از فراموشی « زبان ِ گیلکی » و ترویج ِ آن بین نسل ِ جوان و حفظ ِ آن برای نسل ِ آینده یود . افزون بر 85 مقاله به جشنواره ِ مزبور ارسال شد . مقاله ِ پژوهشی :  « خلاقیت ِ زبان ِ مادری »  ،  یکی از آثار برگزیده  ِ  این جشنواره بود که اینک به مخاطبین ِ محترم ِ وبلاگ : « در انتظار بهار » تقدیم می گردد .

AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان

    از راه کلمات، نه تنها عقاید و مفاهیم ، بلکه پیچیده ترین تصویرها در سایه ِ  حسّاس ترین رنگ‌ها را می توان منتقل کرد. گویی در مغز آدمی هزارها ، بلکه میلیون‌ها کلید هست و هنگامی که انسان کلمات را بر زبان می‌راند ، با سرانگشت‌های ناپیدا تارهای مغز شنونده را به صدا در می‌آورد و آهنگی که می‌نوازد ، در سر او منعکس می‌شود. چنین است پیچیدگی زبان . زبان ، بلندترین قلّه‌ِ فرهنگ آدمی است.

    زبانی که مردم  با آن سخن می گویند ،به صورتی باور نکردنی غنی است. بسیار غنی تر از زبان رسمی ما. در زبان مردمی، نحوه ی بیان و غنای سایه روشن‌ها که برای همه‌ِ معانی نزدیک به هم تعبیرهایی دارند، بسیار برتر از زبان رسمی هر کشوری هستند.

من ،عقیده دارم که زبان اصیل ، زبان مردم است . زبانی که مردم در گفتگوهای خود ، آن را بکار می برند . این زبان باید گسترش یابد و به تهذیب های بسیار تن در دهد.

( گیلکی به گویش رشتی )

لاکوجان

تی چومان ، سبزه بجاران ِ مانه

قیمت ِ صلح و صفایه ، لاکوجان

آبه ره ، بجارسران

جنگ بوکوده نسل ِ جوان

تی پئر و مار ، قشنگ دانه ![1]

خلّاقیت زبان[2]

    یکی از امتیازات بسیار مهّم زبان بشری " ویژگی خلّاقیت  "  آن است. توضیح این‌ که ، بشر می‌تواند با فرا گرفتن تعداد متعارفی از نشانه‌های زبانی و تعداد محدودی قاعده ، در طول زندگانی خود ، تعداد نا محدود و بی شماری جمله بسازد و مهّم این است که این جملات، اغلب تکراری نیست و انسان می‌تواند در موارد و موقعیّت‌های مختلف ، برای اولین بار جملات و گفتارهایی مناسب ساخته و بر زبان بیاورد.

    به بیان دیگر،زبان به طور اخص، به ردیف کردن کلمات محدود نمی شود. بلکه انسان برای اینکه بتواند حرف بزند، صاحب مجموعه ای پیچیده از قواعد درونی است که این مجموعه او را قادر می‌سازد تا هر نوع جمله ای که در زبان او درست باشد ، بسازد.

    کسی که می خواهد درباره‌ی موضوعی صحبت کند ، می تواند از جایی شروع کرده ، ساعت‌ها به طور متوالی جملات را یکی پس از دیگری بر زبان بیاورد ، بدون آن که پیش از آن ،همان جملات را تنظیم و مرتب کرده باشد. این قدرت ابداع جملات متناسب با موقعیّت‌های تازه طبیعی است و مهمّ‌ترین وجه تمایز زبان بشری از سایر سیستم‌های ارتباطی می باشد. همین خصوصیّت ویژه ی زبان بشری که عبارت از توانایی" تولید "  و  " درک "  تعداد نا محدودی از جملات تازه و بدیع است ، به نام های مختلفی از قبیل: " خلّاقیت " و " زایایی " یا " تولیدی " خوانده می شود.

       ویژگی ِ " خلّاقیت " ، به انسان این امکان را می دهد تا به طور طبیعی درباره‌ ِ هر چه که می‌خواهد و در ارتباط با هر مکان و هر زمانی ساعت‌ها جمله پردازی کند. عباراتی را مسلسل وار به گونه‌ای بدیع متناسب با زمینه‌ی صحبت خود بر زبان بیاورد ، بدون این که برای خود و یا شنونده کوچک ترین مشکل زبانی و ارتباطی ایجاد کند. به عبارت دیگر ، خلّاقیت زبان بدین معنی است که انسان برای فرا گرفتن زبانی ، یک رشته جمله ها و گفتارهایی را در مغز خود انبار نمی کند تا بعد ها در فرصت های مناسب از میان آنها انتخاب کند و بر زبان بیاورد. بلکه تنها با استعداد ذاتی و فطری ، تعداد مشخصی از قواعد و قوانین به همراه واژگان آن زبان را می آموزد و همین امر موجب می شود تا او بتواند در هر موقعیت تازه و در رویارویی با هر مورد جدیدی مطابق با آن آموخته های ذهنی خود ، عبارتی تازه و مناسب بسازد و بر زبان بیاورد. همین جنبه ی " خلّاقیت " یا " تولیدی  " ، یکی از وجوه اساسی افتراق و امتیاز زبان بشری از دیگر وسایل ارتباطی است.این ویژگی خاص زبان انسان مسائل بحث انگیزی را در نظریّه های روانی ، کاربرد زبان و یادگیری آن ، پیش کشیده است.

    زبان مادری در ایران

    در ایران همایش‌های مختلفی با موضوع زبان مادری در میان اقوام مختلف برگزار می‌شود. فعالان اقوام و برخی نویسندگان اجتماعی در ایران همواره درباره زبان مادری و تدریس آن در مدارس تاکید کرده‌اند. آنها معتقدند نمی توان به زیباییِ تنوع‌های طبیعی و انسانی شک کرد. این طیف زیبایی هستی را در تنوع آن می‌بینند. به عقیده این افراد ، زبان، آداب و رسوم، آیین‌ها، مناسک و اندیشه‌ها، ویژگی‌های فرهنگی  اقوام اند، چه در شکل‌هایی پسندیده یا ناپسند . بنابراین هر گونه تغییر و پیشرفت و ترقی جوامع بشری به طور عمده باید و می‌تواند که بر ویژگی های پویای قومی و بومی آنان اتفاق بیفتد.

    در نظام آموزشی وپرورشی کشورما،باتوجّه به واقعیت تنوع اقوام ،گوناگونی‌اقلیمی، فکری ، فرهنگی و اتفاقات تاریخی منطقه ای و غیره، هیچ‌گونه التفاتی به زبان مادری نشده است.

( دو بیتی گیلکی )

گیلان جان ، زندیم تی یاد ِ   َامره

خوشم من ، تی  َایاز و باده  َامره

ایجور عادت بوکود ، می دیل تی  َامره

اوجور شیرین کی بو ، فرهاد ِ  َامره

( برگردان  ِ فارسی )

گیلان جان ، با یاد تو زنده هستم

با یاد و شبنم  ِ تو  ، خوشم

به طوری دلبسته ِ تو شده ام

که شیرین با فرهاد بوده است .[3]

اهمّیت زبان مادری

    زبان اوّل یک کودک  یا زبان مادری، بخشی از هویت شخصی، اجتماعی و فرهنگی اوست. تاثیر دیگر زبان اول این است که باعث بازتاب و یادگیری عملکرد و سخن گفتن در مورد الگوهای اجتماعی موفق ‌شود. این امر اساساً عهده دار تفاوت میان توانایی عملکرد زبان‌شناسی است.

چندزبانگی

•        هرشخص می‌تواند دو یا بیشتراز دو زبان بومی داشته باشد، ترتیبی که این زبان‌ها آموخته شده‌اند الزاماً به همان ترتیب اهمیت آنها نیست. برای مثال، یک زوج فرانسوی زبان ،ممکن است فرزندی داشته باشند که در ابتدا زبان فرانسوی را آموخته و سپس انگلیسی؛ امّا اگر او در یک کشور انگلیسی زبان بزرگ شده بود، احتمالاً فردی ماهر در زبان انگلیسی می‌شد. مثال‌های دیگر هند و آفریقای جنوبی هستند که بیشتر مردم بیش از یک زبان صحبت می‌کنند.

•        زبان‌شناس برزیلی ، « کلوآلتن هوفن » موضوع «زبان اصلی» در کاربرد عمومی آن به صورت مبهم را مورد بررسی قرار می‌دهد و در معرض تفسیرهای گوناگون قرار داد که از لحاظ زبان‌شناسی، به ویژه با توجه به کودکان دو زبانه از گروه‌های اقلیت قومی راتحت تاثیر قرار می‌دهد. او تجارب خود را به عنوان یک سخنگوی دو زبانه پرتقالی[4] که دارای ریشهٔ آلمانی است به وسیله اوّلین مهاجران آلمانی به برزیل جنوبی آورده است. در مثال او، زبان بسیاری از کودکان که در خانه صحبت می‌کنند با زبان پیرامون آنها (زبان رسمی) متفاوت است، که این امربا «زبان مادری» شخص ارتباط دارد. بسیاری از متخصصان از «زبان مادری» طی سال‌ها براساس کاربرد رایج، ارتباط احساسی گوینده با زبان و حتی تسلط آن در ارتباط با محیط تعاریفی ارائه داده‌اند. هر چند، این معیارها دقیق نیستند.

زبان مادری

•        بر اساس منشا آن : زبانی (زبان‌ها) که شخص در ابتدا آموخته است  و با آن ( زبان -زبان‌ها) او اولین ارتباطات زبانی طولانی را تشکیل داده است.

•        بر اساس تشخیص درونی : زبانی (زبان‌هایی) که شخص به عنوان گوینده ، آن زبان را تشخیص می‌دهد.

•        بر اساس تشخیص بیرونی : زبانی (زبان‌هایی) که شخص به عنوان گوینده آن زبان، به وسیلهٔ د یگران تشخیص داده می شود.

•        بر اساس توانایی : زبانی (زبان‌هایی) که شخص به بهترین نحو می‌داند.

•        بر اساس عملکرد: زبانی (زبان‌هایی) که شخص بیشترین استفاده را از آن می‌کند.

اصطلاح زبان مادری

    اصطلاح زبان مادری که غالباً به جای زبان اول به کار می‌رود، واژه‌ای ترکیبی است و ورود آن به زبان فارسی به احتمال زیاد ترجمه‌ای مستقیم از یکی از زبان‌های اروپایی است. اصطلاح زبان مادری در لغت نامه دهخدا یافت نمی‌شود، حال آنکه، در واژه نامه‌های برخی از زبان‌های اروپایی حضور دارد (برای نمونه "Muttersprache" در زبان آلمانی و یا «mother tongue» در زبان انگلیسی).

    در بسیاری از لغت نامه‌های انگلیسی، از این واژه به عنوان نخستین زبانی که یک کودک می‌آموزد یادشده‌است، در حالی که، در لغت نامه American Heritage ، ( ویرایش سوم) از این واژه به معنی «زبان بومی یا زبان والدین فرد» یاد شده‌است.

    لغت نامه Longman Language Activator تاکید می‌کند که در انگلیسی این اصطلاح اغلب هنگامی مورد استفاده قرار می‌گیرد، که فرد در یک کشور خارجی باشد (این توضیح تعریف ارایه شد در لغت نامه American Heitage را هم توجیه می‌کند).

    اصطلاح زبان مادری اصطلاحی است که اکثر دانشمندان سعی در پرهیز از آن دارند و در علوم زبان‌شناسی، روان‌شناسی و عصب‌شناسی رفتاری[5] ، اغلب واژه زبان اول[6]، به جای این اصطلاح به کار برده می‌شود.

    به موجب اصل پانزدهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مصوب تابستان سال 1368 خورشیدی ، « زبان و خط رسمی و مشترک مردم ایران فارسی است . اسناد و مکاتبات و متون رسمی و کتب درسی باید با این زبان و خط باشد ولی استفاده از زبان های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس  ، در کنار زبان فارسی آزاد است  ».

 

( دو بیتی گیلکی )

بی میرم جانه مار ، تی َطمَطراقِه

تی اون نیم ایزگری ، نوره چراغِه

بوکودی َ امرا ، تو شاخ ِ شیمشاد

گول ِ ُعمرا بنا ایی ، باغ و بولاغه .

( برگردان  ِ فارسی )

مادر  ِ عزیزم ، برای شأن و منزلت ِ تو بمیرم

برای نیم سوی باقی مانده از چراغ زندگیت بمیرم

تو ما را با زحمت زیاد مثل شاخه شمشاد بزرگ کردی

دسته  ُگل خودت را در باغ‌ها و کشتزارها گذاشتی .[7]

زبان ِ گیلکی

    گیلکی یکی از زبان‌های باستانی و غنی ایران است. بسیاری از واژه‌های آن با اندک تفاوتی در اوستا هم موجود است. در گیلکی همانند زبان فارسی واژه‌های بسیاری از زبان‌های بیگانه راه یافته که از جمله‌ی آنها زبان عربی است که برخی واژه‌های آن در لهجه‌های گوناگون مردم گیلان آورده شده است. این زبان، از گروه زبان‌های ایرانی شاخه شمال غربی ودر مجموع زبان های کاسپین است که زبان مادری بخشی از مردم استان گیلان و جوامع کوچکتری در استان‌های مجاور، از جمله استان‌های مازندران و زنجان، و نیز در سایراستان‌های کشور است.

    برخی گیلکی را به نام پَهلوی خوانده اند . « حمداله مستوفی قزوینی » می‌نویسد : « در گشاسفی که بخشی‌ست در مجاورت دریای کاسپین و نزدیک " سالیان " ، زبان‌شان به پهلوی به جیلانی  ( گیلانی ) باز بسته است .» مستوفی ، پَهلوی را شبیه و وابسته به گیلکی می داند . گیلکی از دیدگاه علم زبان شناسی ، زبانی مستقل است و به هیچ وجه گویشی از زبانی دیگر محسوب نمی‌شود . زبان گیلکی به لحاظ علمی ساختار منحصر به فردی را، داراست که مستقل از زبان فارسی تکوین و توسعه یافته است

    خانواده ِ زبان گیلکی شامل زبان‌های تالشی ، گورانی ، گیلکی ، دیلمی، مازندرانی و برخی از زبان‌های تاتی و سمنانی می‌باشند. از دیدگاه تاریخی این زبان‌ها به زبان پارتی(اشکانی) وابستگی دارند.گیلکی با زبان پارسی میانه نیز نزدیکی دارد. زبان گیلکی، مشتمل بر سه لهجه بیه‌پسی (گیلان غربی)، بیه‌پیشی (گیلان شرقی)، و گالشی است . مردم شمال غربی گیلان، به زبانی دیگر از خانواده گویش‌های کناره دریای کاسپین، که زبان تالشی باشد تکلم می‌کنند. این زبان نزدیکی زیادی با زبان مازندرانی داشته و زبان اهالی مناطق غربی استان مازندران نیز گیلکی می‌باشد. گیلکی تنها در ایران رواج دارد و شبکه استانی گیلان  ( شبکه ِ باران ) بخشی از برنامه‌های تلویزیونی خود را به این زبان اجرا می‌کند. گیلکی به عنوان زبان رسمی درجلسات شورای شهرستان رشت نیز تعیین شده است.

خطر نابودی

    زنگ خطر نابودی زبان گیلکی، مدت‌هاست که شنیده می‌شود و تک‌تک گیلانیان در این نابودی سهیم هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد زبان گیلکی در خطر نابودی است و پدران و مادران  گیلک‌زبان ، بخصوص در شهرهای گیلک‌ نشین اصرار دارند فرزندانشان فارسی صحبت کنند. این عامل، با کاهش دانسته‌های واژگان گیلک زبان‌ها، از یک سو باعث اختلال در فرآیند زایش واژگانی و دستوری گیلکی می‌شود و از سوی دیگر با تشدید دو زبانه شدن گیلکی و استفاده اجباری گیلک‌ ها از واژگان فارسی در گفت‌وگوهایشان، فرآیند مرگ تدریجی زبان مادری گیلک‌ها را شتاب می‌دهد.

کم توجّهی آموزش و پروش گیلان به زبان گیلکی و خالی بودن جای این زبان فراگیر گیلان، در فرآیند آموزشی دانشگاه‌ها هم در این امر نقش‌آفرینی می‌کند. اصرار گیلانی‌ها برای گیلکی نیآموختن به فرزندانشان، به علت حقارت آوردانستن آن، باعث کندی آموزش این گویش به نسل بعد شده است.کوتاه سخن اینکه گیلکی ، این زبان شیرین مردمان شمال در حال نابودیست و بر دست اندر کاران امور است که با باز گرداندن حیثیت واقعی آن نزد مردم و ریشه یابی علل و عوامل دیگر ، از نابودی این زبان تاریخی جلوگیری بعمل آورند.

AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان 

 

«سیاوش رضازاده  - رشت»

 « زمستان سال 1393 خورشیدی »

منابع :

1) ناتل خانلری ، پرویز، "  تاریخ زبان فارسی " ، 1366 ،  انتشارات نشر نو، جلد اوّل  ، چاپ سوّم ، تهران .

2) باطنی ، محمّد رضا ، " مسایل زبان شناسی نوین " ، 1370 ،  انتشارات آگاه ،  تهران .

3) پورهادی، مسعود ، " زبان گیلکی " ، 1385، انتشارات فرهنگ ایلیا ، چاپ اوّل رشت.

4) دانشنامه آزاد « ویکی پدیا ی فارسی ».

5 ) سایت اینترنتی  « نصیر محله » .



[1] - سروده از:« علی اکبر مرادیان گروسی -  بوسار »

[2] - LANGUAGE  CREATIVITY

[3] - سایت اینترنتی نصیر محله

[4] - Riograndenser Hunsuckisch

[5] - Neurobehaviour

[6] - First Language

[7] - سایت اینترنتی نصیر محله

 

« جان ! »


گیلکی ا َمره یَه
 

فارسی اورگانم
 

جهانی  

 هَرای زنم
  

نَفس کشم ! 

( جان ، صفحه ی 7 )

برگردان آزاد به زبان فارسی  

« آغوش = روح »

با گیلکی  

فارسی می خوانم 

 جهانی

فریاد می زنم 

زندگی می کنم !

 

 

       « علی اکبر مرادیان گروسی - بوسار  » در سطور آغازین اوّلین کتاب شعر نیمایی به زبان توانای گیلکی « ئیجگره » منتشره در اردیبهشت ماه سال 1354 خورشیدی ، چنین می نویسد :
« شعر ِگیلک ، با آواز خوانی قرقاولان ، صدای تبر ِ جنگل تراشان ، نوای طوفان خیز ِ مرغابیان ، آواز دسته جمعی زنان ِ شالیکار در شالیزاران و بازوان توانای صیادان ماهی در رودخانه های کف آلود ِ سپیدرود همراه است .
شعر ِ گیلک با آغاز زندگی در گیلان شکوفا شد و تا آخرین زمزمه ی بلبلان وحشی ی جنگلی ادامه خواهد داشت . شعر ِ گیلک به خاطر اصالت زبان ِ مردم ( گیل و دیلم ) و کوهستان های سر به فلک کشیده و هوای نمناکش ، کمتر با زبان ِ تازی آمیخته و غنی از همه نیازمندی هایی است که زبان های دیگر دارند .
با زبان ِ گیلکی نمی توان بازی کرد و به دلخواه در نوشته ها و گفته ها آورد ، زیرا با کوچکترین لغزشی از لحاظ ِ رعایت نکردن ِ نکات دستوری ، کلمه های غلط همچون حلزونی شاخکش رانشان داده و بر بی توجهی کدبانو چشمک خواهد زد !»

 

« سُو »

ُکرور  


ُکرور
 

فوچه چومم
 

ایتا نیگا سویا َ
 

- ا َگوره خوله شب تان – 
 

تانیدی حاشا کودن ؟  

( جان ، صفحه ی 10 ) 

برگردان آزاد به زبان فارسی 

« روشنایی  »  

آیا

بی نهایت  

 چشم ِ بسته  

نور یک نگاه را

- در این  شب ِ ظلما نی  

چون گور - 

قادرند منکر شوند ؟!

« جان » ، سوّمین کتاب مجموعه ی اشعار به زبان ِ توانای گیلکی به گویش رشتی است که از سوی"سین سیامک ( سیامک یحیی زاده ) "  شاعر نام آشنای این مرزوبوم سروده شده و در شمارگان 500 نسخه در زمستان سال 1393 خورشیدی از سوی نشر«ایلیا» ی رشت به زیور چاپ آراسته گردیده و در دسترس علاقه مندان به هنر و ادبیات و به ویژه دوستداران کالای ُ پر ارزش ِ « شعر » قرار گرفته است .

« جه نیگا »

ایتا کوله
کی نیگایه َ
- جوگوردسته آسمان جیری یم –
هزار تا « آئو وو » یا
اورگاد َه دار ِه ؟
ای کلام
آووج واهیل دیلا َ
- جومجومه وارش تان –
خالی دس /
جان مره
وا َ فاگیرم ؟ 

( جان ، صفحه ی 11 )

 « سین سیامک – سیامک یحیی زاده » زاده ی 25مهر ماه سال 1324 خورشیدی در " رشت " است.هر چند اوتبار از« نوجوکامبر» رودبار ِ زیتون دارد . تحصیلاتش راتا اخذ مدرک فوق دیپلم آموزش ابتدایی ادامه داد . اکنون بازنشسته آموزش و پرورش گیلان می باشد. پیش ازآن کتاب های مجموعه ی اشعار به زبان گیلکی « من دانم تو » و « یاسه » را منتشر نموده است . به زبان ِ گیلکی و در قالب نو شعر می سراید . اشعار و نوشته هایش را با « سین سیامک » در جراید منتشر می کند . عضو  « انجمن مهرورزان گیل » ، « انجمن یاران دوشنبه رشت » و « هیئت اجرایی گروه گیلان شناسی خانه فرهنگ گیلان » می باشد .

« دو به شک ؟ » 

وادونا 

آینه دیمه 

آپا 

اوپا 

.... 

بادآ باد 

ایمروز روز 

تیشتایی  

ویشتایی 

ُ گر 

بی ای  ِپئم 

خالی هوا 

کوگا کشه 

خط بزه راتینی تان 

سوقلتمه 

توقایی 

سودنیشان ؟!  

( جان ، صفحات 93 و 92 )

برگردان آزاد به زبان فارسی 

« در تردید »  

تردید  و 

این پا و

اون پا  کردن

کنار  ِ  آیینه  

....

بادا باد 

اینک

 تشنگی ،

گرسنگی و ...

به کنار  .

بدونید 

بی ُمشتی هوا

و سوقلمه

کوره  راه  ِ باریک  ِ خط خورده 

در آبادی   

هنوز هم 

نشانه و آدرس ِ

عشق و عاشقی ؟!

( جان ، صفحات 93 و 92 ) 

« جان » ، حاوی 42 شعر به زبان گیلکی با گویش رشتی در 125 صفحه با مضامین اجتماعی و در عین حال زبان ساده ، تصاویر شاعرانه و نگاهی انسان دوستانه و چهار صفحه تحت عنوان « لغات گیلکی » ، در مجموع 130صفحه با آوانوشت و رعایت دستور زبان گیلکی ، اکنون در دسترس علاقه مندان به توسعه و ترویج « زبان مادری » می باشد .

 

« سیاوش رضازاده  –  رشت » 

چهارشنبه پنجم فروردین ماه سال 1394

 

 

« ...من امّا ، معتقدم  زمان ، به طرز ِ اعجاب انگیزی بر بار ِ  

مسئولیت های آحاد ِ جامعه هشدار می دهد . »   

« نوروز » 

  

نسیم

عطر ِ ُگل  ِ پامچال و نسترن

چهچهه ی پرندگان

شکوفه ی ُگل  ِ سرخ

لباس  ِ نو بر تفکر ِ انسان

رویش ِ روز ِ نو

این است آن بهاری که می جویی .

 

 AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان

 

« سیاوش رضازاده  -  رشت »

آدینه 22اسفند ماه سال 1393 خورشیدی

 

    در پایان مراسم همایش « نکوداشت دکتر محمّد علی فائق » که در روز سه شنبه هفتم بهمن ماه سال 1393 در سالن اجتماعات پژوهشکده گیلان شناسی دانشگاه گیلان واقع در سلیمان داراب رشت ، برگزار شد . من و همسرم نزد آقای « دکترمحمّد علی فائق » رفته و به او تبریک گفتیم .    " دکتر فائق " را هرگز این‌قدر نگران و ملتهب ندیده بودیم . جناب ایشان از" ما " خواست برای سلامتی همسرشان « احترام سادات حجت‌مند » دعا کنیم و به‌راحتی مروارید اشک را در چشمانش دیدیم . متاثر شدیم .

    بعدازظهر دوشنبه سیزدهم بهمن ماه سال 1393 ، زنگ تلفن همراه‌ام خبر از وقوع فاجعه را همراهی کرد. یکی از اعضای « انجمن مهرورزان گیل » با صدایی اندوهگین خبر درگذشت انسان فاضل و خدمتگزار خانم دکتر « احترام سادات حجت‌مند» را به من رساند . بغض گلویم را گرفت . برخود واجب دانستم خاطراتم را که از این انسان فاضل و نیکوکار دارم ، در زمانی مناسب  به روی کاغذ آورده و به اطلاع دیگران برسانم.

 

AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان

 

    پس از تحریکات سرمایه‌داری جهانی و حمایت دولت‌های مرتجع منطقه و بی‌خردی حکومت بعث عراق، در آخرین روز شهریورماه سال 1359، تهاجم نظامی حکومت وقت عراق به مناطق جنوب و غرب میهن عزیزمان  " ایران "آغاز شد. من و خانواده‌ام، که به" صلح "  و  " عمران و آبادانی" می‌اندیشیدیم ، تا پایان مهرماه همان سال در   " جنوب "ماندیم . جنون جنگ خانمان‌سوز ، میل به گسترش خاک ، پرپر شدن جوانان این مرز و بوم برای مدافعان حفظ قدرت به هر قیمت ، عطش پایان ناپذیری داشت . بنا به قاعده‌ی ضرورت " آبادان" در حصر را ،به قصد زادگاه آباء و اجدادی ترک و در" رشت "، سکنی  گزیدیم .

    از اوّل آبان ماه سال 1359 به عضویت شورای نویسندگان « هفته نامه گیله مرد » درآمدم . اوّلین شماره هفته نامه " گیلان ما "  در زمستان همان سال  که به دفتر نشریه « گیله مرد » رسید . من ، ازچند و چون و احوالات صاحب امتیاز و سردبیرهفته نامه " گیلان ما "جویا شدم . آقای «علی اکبر مرادیان گروسی - بوسار » صاحب امتیاز و مدیر مسئول « هفته نامه گیله مرد » از اوصاف خیر خواهانه و صلح‌دوستانه آقای " دکترمحمّد علی فائق "  و خانم دکتر " احترام سادات حجت‌مند " شرح مفصلی دادند . این اوّلین باری بود که من با نام این « بانوی فاضل و خادم » ، آشنا می‌شدم.

    به خاطر داشته باشیم فرایند جنگ برای مردم ، کشتار، تخریب،نابودی ،  ویرانی ، بیماری و آوارگی می‌باشد . یکی از مراکزی که خانواده‌های مهاجرین جنگ ویرانگر هشت ساله  در آن سکنی گزیده بودند ؛ هتل مولن روژ رشت بود .

    از آن‌جا که زنده‌یاد « احترام سادات حجت‌مند »  از بانوان متخصص و کارشناس  مامایی و از زنان خیّر جامعه بود . هر لحظه که یکی از اعضای خانواده‌ی مهاجرین جنگ تحمیلی دچار بیماری می‌شد . من و بیش از من ، برادرم « ابراهیم » به جناب ایشان مراجعه می‌کردیم و او با میل و رغبت و در کمال خوشرویی و دست و دلبازی ،خود در محل اسکان بیمار، حضور پیدا می‌کرد . و در نهایت تشخیص درد و تلاش و کوشش در درمان بیمار را در اولویت همه‌ی کارهای روزمره‌ی خود قرار می‌داد . به چشم خود دیدم که در اکثر اوقات در تهیه دارو و هزینه‌های بعد از آن هم ، هرگز دریغ و کوتاهی نکردند .

    از تعدادی از سرپرستان خانواده‌های مهاجرین جنگ تحمیلی شنیدم که این بانوی نیکوکار ، گاهی حضورا ً به محل اسکان آنان رفته و به صحبت‌های آنان گوش داده و در هر ملاقات مبلغی نیز به ایشان کمک مالی کرده است .

    جناب ایشان ، در هر ملاقات بعدی که هرازگاهی روی می‌داد ، قبل از هر چیز از احوالات خانواده‌های مهاجرین جنگ تحمیلی از " ما " جویا می‌شد . و از این‌جهت ، این بانوی مهربان ، انسان فاضل و نیکو کار ، مرحمی بودند بر زخم‌هایی که جنگ و آثار سوء ناشی از آن ، بر مردمی که هیچ نقشی در آغاز و انجام آن نداشتند ، تحمیل شده بود .

    بعد‌ها ، پس از تقویت فعالیت‌های ادبی ، هنری « انجمن مهرورزان گیل» و انتشار مجدد « هفته نامه‌ی گیلان ما » ، از اوّل شهریور ماه سال 1378 ، به عضویت شورای نویسندگان هفته‌نامه‌ی مزبور در‌آمدم. متعاقب آن ، برای حضور در جلسات پنج شنبه‌ی اوّل هرماه که در منزل آقای « دکتر محمّد علی فائق »، تشکیل می‌شد دعوت شدم .  در جریان برگزاری این جلسات که سال ها به‌طور مرتب، هرماه در خانه‌ی این زوج انسان‌دوست ، دیگری‌خواه  و گیلانی اصیل برگزار می‌شد . خانم دکتر « احترام سادات حجت‌مند » با خوشرویی و علاقمندی از حاضرین پذیرایی می‌کرد و اغلب گوشه‌ای می‌نشست و به سخنرانی گوش می‌داد .  من ، در طی این سال‌ها صرف نظر از علاقه و احترامی که برای آقای " دکتر محمّد علی فائق " داشته و دارم ؛ سرکارخانم دکتر « احترام سادات حجت‌مند » را انسانی فاضل و نیکوکار شناختم . انسانی که در او و با او همه‌ی عمر " انسان دوستی " ، "گذشت " ، " عطوفت " و " مهربانی " همراه بود . یادش گرامی‌ست ، گرامی‌تر باد !

 

 

<< سیاوش رضازاده  -  رشت >>

آدینه اوّل اسفند  ماه سال 1393 خورشیدی

 

    از جمله مفاهيم ِ ارزشمندی كه در تمامی کتاب‌های آسمانی،  آثار ِفلاسفه  و اندیشمندان  ِاخلاق‌مدار ، فرهیختگان ِ دیروز و امروز ، مورد عنايت و توجّه ِ خاص قرارگرفته و به‌آن سفارش شده " احسان و نيكوكاری " است . احسان و نيكوكاری ، كاركردهای زيادی در عرصه‌های فردی ، اجتماعی ، فرهنگی ، معنوی و ....  دارد.  به گواهی ِ " تاریخ ِ تمدن " ، انسان‌های صاحب ِ خرد و انديشه در هر عصر و نسلی ، سعی و تلاش نموده‌اند خود را به‌این صفت و ويژگی ِ  بارز آراسته سازند.

    " اسدی ِتوسی " ، از ُسخنوران ِ بزرگ ِ سده ِ پنجم ، و یکی از استادان ِ بی‌بدیل حماسه‌سرا که نامه ِ پهلوانی او " گرشاسب نامه " است ؛ چنین می‌ُسراید :

جهان ، ای شگفتی به مردم ، نکوست !

چو بینی ، همه  درد ِ مردم، ازوست  

    " شیخ ِ اجل سعدی شیرازی "، یکی از بزرگترین ُسخنوران ِ ایران ، و یکی از چند استاد ِ بزرگ ِ شگرف که بر ستیغ ِ ُسخن ِ پارسی ایستاده است ، چنین می گويد:

ره ِ نیک ِمردان ِ آزاده گیر
 
چو ايستاده‌ای ، دست افتاده گير

مفهوم ِ احسان و نيكوكاری :

    احسان ، برگرفته از ُحسن است كه در دو معنای نعمت بخشيدن به‌ديگری، و احسان در كار و عمل، كاربرد دارد. كسی كه علم نيكويی را بياموزد يا عمل نيكی را انجام دهد، از جمله نيكوكاران به‌حساب مي‌آيد . در صفحه ِ 4900 جلد ِ چهارم ِ کتاب ِ :" فرهنگ معین "، "« نیکو‌کاری » مترادف ِ " نیک‌کاری " ، تعریف شده است . در صفحه ِ 4895 کتاب ِ پیش گفته ، «  نیک‌کاری »  به معانی :1) خوب کار‌کردن 2) نیکو‌کاری 3) نیکو‌کرداری، معناشده‌است.

مصاديق ِ نيكوكاری :

    آنچه که از کتاب‌های  آسمانی  استنباط مي‌شود، اين است كهاحسان و نيكوكاری،مصاديق فراواني دارد، به‌عنوان نمونه: حصول ِ ايمان به خدا، تحمل ِ سختی‌ها و مشكلات، عفو و گذشت، محبت و دوستی بی‌دریغ به این و آن، خيرخواهی و اصلاح، اجتناب از فساد، پرداخت ِكالاو هديه ِ مناسب به کودکان ِ یتیم و زنان ِ مطلقه، انفاق و بخشش ، تأمين نيازمندان و محرومان، رفتار ِ شايسته با پدرومادر و... از جمله ِ مصاديق ِ" احسان ونيكوكاری "است .

آثار ِ نيكوكاری :

    احسان و نيكوكاری و كمك به انسان‌های ضعيف و ناتوان، آثار و پيامدهای ارزنده و مثبتی را به‌دنبال دارد كه به‌طور خلاصه به چند مورد ِ آن اشاره مي‌شود:

1) دوستي و صميميت :

    احسان و نيكوكاری ، باعث ِ ايجاد ِ دوستی و صميمت بين افراد ِ جامعه می‌شود. هرگاه انسان‌های نيكوكار با ايثار و فداكاری ِ خود به‌ياری انسان‌های مظلوم و مستضعف شتافته و با كمك‌های مادی و عاطفی خود ، زندگی آنان را تا حدودی سر و سامان داده، از حالت ِ بحرانی نجات دهند ؛ آنان نيز نه تنهااحسان و نيكوكاریافراد خیِّر را فراموش نمی‌كنند ؛ بلكه در ادامه ِ زندگی ، سعی خواهند نمود تا به‌نوعی جبران نموده و احسان و نيكوكاری ديگران را به بهترين شكل،پاسخ دهند.
   
احسان و نيكوكاری ،در امور مادی و عاطفی به‌طور قطع ، دوستی و صميميت بيشتر و عميق‌تری را به‌‌همراه خواهد داشت و اين يك امر بديهی و واقعيت انكارناپذير است كه در زندگی روزمره مشاهده می‌شود .

2) خير و سعادت دنيوی :

از جمله آثار ِارزشمند ِ احسان و نيكوكاری،اجر و پاداشی است كه در دنيا، نصيب انسان‌های خيّر می‌شود. به قول ِ شاعر ِ شیرین  ُسخن" شیخ ِ اجل سعدی ِ شیرازی " :

تو نيكی می‌كن و در دجله انداز 

كه ايزد در بيابانت ، دهد باز

    و در عین ِ‌حال "خواجه شمس الدین محمّد حافظ ِ شیرازی" ، خداوندگار ِ غزل ِ پارسی ، و یکی از بزرگترین ُسخنوران ِ ایران و جهان ، چنین می‌ُسراید :

من ار چه " حافظ " شهرم ، جوی نمی‌ارزم

مگر تو از کََََرم ِ خویش ، یار ِ من باشی

3) تعديل اقتصادی :

   بخش قابل ملاحظه‌ای از جرم و جنايت در جامعه ، ناشی از فقر و تنگدستی و دروغ و بی‌عدالتی است؛ چرا كه فقر و تنگ‌دستی و دروغ و بی‌عدالتی ، به باور و اعتقادات ِ  انسان لطمه مي‌زند ، عقل را از كار انداخته ، قوّت و قدرت ِ تشخيص ِ درست را از او می‌گيرد و باعث ِ كدورت و دشمنی می‌شود. احسان و نيكوكاری ، اگر به‌صورت يك فرهنگ ، جلوه نموده و در بين ِ اقشار ِ مختلف جامعه ، توسعه و گسترش پيدا كند ، به‌طور قطع ، بخش عمده‌ای از مشكلات جامعه را كه زايده ِ فقر و محروميت وبی‌عدالتی است ، از بين می‌برد .
    آنچه از آموزه‌های رسمی
- اعم از مدرسه ، دانشگاه و رسانه‌های اجتماعی -  استفاده مي‌شود، اين است كه بين احسان و نيكوكاری
و نجات جامعه از فقر و فلاكت و بی‌عدالتی ، رابطه ِ تنگاتنگی وجود دارد .
    انفاق و بخشش ، به‌طور كلی سبب نجات از مفاسد ِ كشنده اجتماعی می‌شود. اگر انفاق و بخشش ، به‌فراموشي سپرده شود و ثروت‌ها در دست گروهی معدود از متموّلین جامعه جمع گردد و در برابر آنان، اكثريتی محروم و بينوا وجود داشته باشد ، ديری نخواهد گذشت كه به علت ِ فاصله ِ طبقاتی انفجار ِ عظيمی در جامعه به وجود آمده، اموال و دارايی  ثروتمندان نيز در آتش ِ آن خواهد سوخت.  بنابراين ، انفاق  و بخشش ، قبل از آن كه به حال ِ محرومانِ جامعه مفيد باشد ، به‌نفع ثروتمندان خواهد بود ؛ زيرا تعديل ِ ثروت  و رعایت ِ عدالت اجتماعی ، حافظ  ِآرامش و امنیت ِ اجتماعی  است .

4) آمرزش ِ گناهان :

    همه انسان‌ها به‌جز پیامبران و امامان ِ معصوم ، در زندگی خود خطاهای كوچك و بزرگی را مرتكب مي‌شوند. از جمله ابزاری كه باعث مي‌شود انسان آثار گناه و خطاهايش از بين برود و حتّی آن را تبديل به حسنات نمايد، احسان و نيكوكاری بی‌دریغ در حق ِ دیگران و به‌ویژه نیازمندان ِ واقعی  است.

5) آرامش ِ روحی :

    از ديگر آثار  ِارزشمند ِ " احسان و نیکو کاری " ،  آرامش روحی است .  ُطرفه آن که ،  در وصف ِ      " احسان و نیکو کاری " ،  شاعری متعهد می‌فرماید :

صدها فرشته بر آن دست بوسه می‌زنند

کز کار ِ خلق  ،  یک گره ِ بسته وا کند 

 

آپلود عکس

     

به تصور ِ نگارنده:  انسان ، مکلف و موظف است در مسیر ِ اعتلا و شکوفایی و سربلندی جامعه و محیط ِ زیست ِ خود ، گام‌های مثمر ثمر برداشته و در تمامی عرصه‌های " کار" و "زندگی" در جامعه برای رسیدن به : صلح ، آرامش ، امنیت ، رفاه عمومی ، شادابی ، اقتصاد ِ شکوفا ، استفاده از نعمت‌های زندگی ، بهره‌برداری از فن‌آوری‌های مدرن و موارد مشابه ِ دیگر ، سعی و تلاش مضاعف نماید . بدون هیچ شک شبهه‌ای " احسان و نیکو‌کاری "  ،  باعث ِ محبت در میان ِ افراد ِ جامعه شده و بر این سیاق ، "مهربانی"  ، " مهرورزی "  ،  " نوع دوستی " و سایر ِ سجایای اخلاقی بین انسان‌ها  ، گسترش می‌یابد .

«  سیاوش رضازاده    رشت  »   

 شنبه 22/ آذرماه / 1393 خورشیدی

 

 

 

" تپش "

نفس می کشد ،

بزرگ می شود

 راه می افتد ،

بهانه می گیرد

و جای جای ذهنت را

تسخیر می کند

عشق

چه تپش های زیبایی دارد !

( باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید – صفحه ی 9 )

 

    « دکتر اسماعیل خویی » شاعر و اندیشمند معاصر ، زاده ی نهم  تیرماه سال 1317 در مشهد ، در کتاب « از شعر گفتن »  در تعریف " شعر " چنین می نویسد :

    « .... شعر ، همانا گره خوردگی ی عاطفی اندیشه و خیال  

است در زبانی فشرده و آهنگین ....»

 

" آه شیرین " 

وقتی ساعت مست خاطره ها می شود

به اندازه یک آه

مهمان قلبم می شوی ....

یک آه شیرین

که در کالبد تنهایی ام

سکوت را می شکند !

( باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید – صفحه ی 11 )

 

        روز یکشنبه سوّم اسفندماه سال 1393کتاب جدیدی حاوی مجموعه اشعار به زبان فارسی با عنوان « باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید » ، به وسیله دوست شاعرم آقای « محمّد ابراهیم ملکی قاضیانی » ، به دستم رسید .

    « باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید » ، اثر « الناز عظیمی » شاعر جوان زاده ی سال 1367 می باشد .

" جوانه "  

عشق

بذریست

در چشم های من

که در رقص صبح تابستانی

در روح کودکانه ام

جوانه می زند .

( باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید – صفحه ی 13 )

    « باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید » ، حاوی 43 شعر کوتاه با مضامین عاشقانه و ملهم از ترانه و موسیقی شعر ، به مخاطب عرضه شده است . زبان ساده ، تصاویر شاعرانه ، نگاه به طبیعت اطراف ما و " سرود باران " در صفحات کتاب ، چشم نوازی می کند .

 

 

 

" سمفونی باران " 

سمفونی زیبایی شده است

چک چک باران و

ناله سازم

کاش تار دل من هم

با مهربانی هایت

افسانه ای از عشق را بنوازد !

( باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید – صفحه ی 33 )

 

    « باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید » با ویراستاری  

« مهدی شادخواست » شاعر ، منتقد ادبی ، مدرس دانشگاه و  

روزنامه نگار ، زاده ی سال 1347 در لاهیجان ، در 55 صفحه ، با  

شمارگان 1000 نسخه در تابستان سال 1393 ، از سوی " نشر  

شاملو " در مشهد به زیور چاپ و نشر آراسته گردیده و در  

دسترس علاقه مندان به هنر و ادبیات و به ویژه دوستداران کالای  

ُپر ارزش « شعر » می باشد .

 

" موسیقی نگاه "  

می خواهم موسیقی نگاهت را

بنوازم

نت هایش را از برم

آری موسیقی نگاه تو

همچو باران

کوک عاشقی ست!

( باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید – صفحه ی 54 )

 

    « الناز عظیمی » در صفحه ی هفتم کتاب « باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید » چنین می نویسد :« برای کسانی که اوّلین عاشقانه ها را در گوشم زمزمه کردند ؛ پدر و مادرم » و در صفحه ی 25 شعری می سراید با عنوان « کولی » که در پشت جلد کتاب تکرار شده است .

" کولی " 

گیسوی بی شانه شعرهایم را نبین

کولیست امّا

ساز عاشقی می نوازد

گوش دل که بسپاری

صدایش را می شنوی .

( باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید – صفحه ی 25 )

 

    به خاطر داشته باشیم که « یاسان اسکاسل » گفته بود :

« .... شاعر کاری نمی کند ، جز کشف آن .»

 و این همان کاری است که « الناز عظیمی » در کتاب « باران ، شعرهایش را عاشقانه تر می سراید » انجام داد.

 

« سیاوش رضازاده  -  رشت »

دوشنبه چهارّم اسفندماه سال 1393خورشیدی

 

 

    " علی اکبر مرادیان گروسی  - بوسار " شاعر ، نویسنده ، روزنامه نگار، ترانه سرا و گیلان پژوه  ِ  پیشگام  ،  زاده ی هفدهم آذر ماه سال 1307 خورشیدی درمحله بوسار ِشهر ِرشت . سروده های  " هسا شعر" خود را جمع آوری نموده و در سال 1384 خورشیدی  ،  در34 صفحه با آوا نوشت در شمارگان ِ1000 نسخه از سوی " انتشارات ِ گیله مرد " به مخاطبان ِ زبان ِ گیلکی و به ویژه خواستاران ِ کالای  ُپرارزش ِ " شعر ِ گیلکی " عرضه نموده است .

 

آپلود عکس

 

« گیلکی »

وختی بهار

خو باروکوجه مرا ،

- غوربتی ببه

پاییزه ِباد

تنگر ، ز ِنه ، ته را.

 

« برگردان فارسی »

زمانی که بهار

با خانواده ِ خود ،

- در دیار ِ بیگانه باشد

باد ِ پاییز

با سرمای سخت ، ترا می آزارد .

 

( علی اکبر مرادیان گروسی – هسا شعر – صفحه ی 33 )

 

پرسش این است :" هسا ِشعر " چگونه شعری است ؟

" هسا ِشعر"( به زبان ِگیلکی هسا ِشعر و زبان ِمازندرانی اسا ِشعر): سبکی مدرن از شعر ِگیلکی و پس از آن مازندرانی است که توسط شاعران مطرح ِ گیلک از جمله : محمّد بشرا ( درویش گیلانی ) زاده ی 23 فروردین ماه سال ِ 1316 خورشیدی درمحله ی ساغریسازان ِ رشت. محمّد فارسی شیجانی  ( شواله ) زاده ی سال ِ 1318 خورشیدی ، در روستای شیجان ِ بخش خمام از توابع ِشهرستان ِ رشت . رحیم چراغی ، زاده ی سال ِ 1342 خورشیدی در روستای پشکه ، دهستان ِ بلسبنه بخش ِ کوچصفهان ِ از توابع شهرستان ِ رشت و علی اکبر مرادیان گروسی ( بوسار ) ، پایه ریزی شد .

    " هسا ِشعر " ، شعری موجز و کوتاه است و علیرغم مدرن بودن از لحاظ ِ زبان و شیوه ِِبیان ، فضای آن عموما ً طبیعت ِ محض و به دور از فضای شهری است . " هسا ِشعر" را اغلب نزدیک به  " هایکوی ژاپنی " و تاثیر گرفته از آن می دانند .

 

« گیلکی »

بهار ، فان َر ِسه

َایاز

ُسورخه گولا ،

ماچّی بدا .

 

« برگردان فارسی »

بهار ، نرسیده

سرمای سخت ،

از ُگل ِ ُسرخ ،

بوسه گرفت .

( علی اکبر مرادیان گروسی – هسا شعر – صفحه ی 22 )

 

AxGiG,عکس گیگ پایگاه آپلود عکس ویژه وبلاگنویسان

        " علی اکبر مرادیان گروسی " در مقدمه ِ  کتاب با طرح ِ همین موضوع ،  به این پرسش چنین پاسخ می دهد :

« هسا ِشعر ، چیست ؟ »

« هر سنگی را به گوش نمی آویزند !

    هسا ِشعر ، سنگی است تراشیده و به کمال رسیده ، چون دانه های الماس ! که هر واژه اش ، تبلوری است از ذرّات ِ خورشید و قوقولی قوی ِ خروسان ِ سحری در گیلان و گیلک زبان !

    باید با هسا ِشعر به سفر رفت ! با او همنشین بود . شاعرانش را شناخت . او را باور داشت . باید حرکت ِ تکاملی ِ شعر ِ گیلک را از گذشته ی دور تا به امروز به بررسی نشست ، تا او را باز شناخت . سال ها باید تا به نیّت و پویایی ِ شعر گیلک دست یافت و خلاقیّتی را که شاعران گیلک زبان به مردم ِ خوب گیلک هدیه داشتند ، پی ُبرد !

    هسا ِشعر ، یعنی پویایی در شعر ِ زبان ِ گیلکی و تکامل ِ آن در عرصه ی ُفرم و معنا و تلفیق ِ واژه های برچین شده که مقصود و بیانی به وسعت ِ گیتی را در یک فراز ِ کوتاه عرضه می کند .

    هسا ِشعر ِ زبان ِ گیلکی بر دو بازوی توانای " زبان ِ تالشی و زبان ِ تبری " تکیه گاهی استوار یافته و شاعرانش را به تلاشی صد چندان به هنر نمایی وا داشته است .

    هسا ِشعر ، کوتاه ترین قالب ِ شعر ِ بومی ، سرشار از محتوی   و ایهام و بیان ِ اندرونی مردمان ِ گیل و دیلم و تبری و تالش ِ از بند رسته است . می توان آن را " کوتاه شعر " هم نامید . »

 

« گیلکی »

تا ،

- پنجره وا ُوست

گوره بوکود توفنگ ،

پرپر بز ِه تورنگ .

« برگردان فارسی »

تا ،

- پنجره باز شد

تفنگ غرید ،

قرقاول در خونش غلطید .

( علی اکبر مرادیان گروسی – هسا شعر – صفحه ی 23 )

    پس از انتشار بیانیه ی  " هسا ِشعر " در تیر ماه سال ِ 1379 خورشیدی در صفحات ِ " گیل آئو" ی هفته نامه ی کادح که به کوشش ِ محمّد تقی صالح پور ، روزنامه نگار ِ پیشکسوت ، شاعران شمالی ( ساکن در هر کجای میهن عزیزمان ایران ) به استقبال ِ " هسا ِشعر " رفته و در این زمینه اشعار متنوعی سروده و کتاب های زیادی منتشر نموده اند . جدید ترین نمونه ی آن کتاب ِ " شاعران ِ هسا ِشعر "  ( گزیده ِ شعر صد و دوازده شاعر ِشمالی ) به کوشش و انتخاب ِ " رحیم چراغی " که در 432 صفحه ، از سوی نشر گیلکان رشت ،  در تابستان ِسال 1393ِ خورشیدی  به بازار ِ کتاب عرضه شد ، می باشد . 

«  سیاوش رضازاده  –  رشت  »

دوشنبه 12 آبان ماه سال 1393 خورشیدی
برچسب ها : ِشعر ,زبان ,گیلک ,مرادیان ,اکبر ,گروسی ,مرادیان گروسی ,اکبر مرادیان ,برگردان فارسی ,گیلک زبان ,رحیم چراغی ,اکبر مرادیان گروسی